Advocaat Lobo: aanhouding Richano Santokhi is onterecht

PARAMARIBO – De aanhouding van Richano Santokhi op de Johan Adolf Pengel International Airport blijft tot felle reacties leiden. In een uitzending van DTV stelde advocaat Raoul Lobo dat de arrestatie volgens hem onterecht is en dat de zaak niet via het strafrecht, maar via de civiele rechter had moeten worden afgehandeld.

Volgens de berichtgeving werd Santokhi bij aankomst op Surinaamse bodem aangehouden, nadat hij uit de Verenigde Staten was teruggekeerd. De zaak hangt samen met eerdere uitlatingen die hij in diverse interviews deed over onder meer procureur-generaal Garcia Paragsingh, het Openbaar Ministerie en de vermeende verwevenheid tussen politiek en justitie.

Tijdens het gesprek op DTV werd opnieuw stilgestaan bij een reeks zware beschuldigingen die Richano Santokhi in het verleden publiekelijk heeft geuit. Daarbij stelde hij onder meer dat de scheiding tussen politiek en justitie niet duidelijk zou zijn en dat de procureur-generaal in bepaalde strafzaken niet onafhankelijk zou opereren. Ook verwees de presentator naar eerdere uitspraken van Santokhi over gevoelige dossiers, waaronder de zaak-Pikin Saron.

Vrijheid van meningsuiting centraal

Advocaat Lobo plaatste de kwestie nadrukkelijk in het kader van de vrijheid van meningsuiting. Volgens hem is dat recht verankerd in internationale verdragen en moet daar zeer terughoudend mee worden omgegaan als het gaat om publieke figuren en zaken van openbaar belang.

Hij betoogde dat publieke functionarissen, zoals een president en een procureur-generaal, meer kritiek moeten kunnen verdragen dan gewone burgers. Daarbij verwees hij naar internationale rechtsprincipes en jurisprudentie waaruit volgens hem blijkt dat er slechts een zeer beperkte ruimte is om uitlatingen over kwesties van publiek belang strafrechtelijk te beperken.

Volgens Lobo mogen scherpe, provocerende en zelfs overdreven uitspraken in dat kader in beginsel niet te snel tot strafvervolging leiden. Juist daarom vindt hij het problematisch dat in deze zaak voor het strafrechtelijk traject is gekozen.

‘PG is zelf belanghebbende’

Een belangrijk punt in zijn betoog was dat de procureur-generaal volgens hem zelf onderwerp is van de uitlatingen van Richano Santokhi en daardoor als belanghebbende moet worden gezien. Juist daarom, zo stelde Lobo, had het OM volgens hem extra terughoudend moeten zijn.

In zijn visie had een civiele procedure meer voor de hand gelegen. Daarin had een onafhankelijke rechter kunnen toetsen of de uitlatingen feitelijk juist waren, onrechtmatig waren of onder de bescherming van de vrijheid van meningsuiting vielen.

Lobo was daar duidelijk over: naar zijn mening wekt het een verkeerde indruk wanneer een procureur-generaal, over wie zelf ernstige beschuldigingen zijn geuit, vervolgens via het strafrecht optreedt tegen degene die die uitspraken heeft gedaan.

Kritiek op voorlopige hechtenis

De advocaat sprak zich ook uit tegen de detentie van Santokhi. Volgens hem is de beslissing om hem vast te houden disproportioneel, zeker gezien de aard van de verdenking. Hij stelde dat dergelijke zaken doorgaans eerder via civielrechtelijke weg worden beslecht dan via opsluiting en strafvervolging.

Ook waarschuwde hij voor een mogelijk afschrikwekkend effect op de samenleving. Volgens Lobo kan de arrestatie ertoe leiden dat burgers, journalisten en media voorzichtiger worden met kritiek op machtige functionarissen uit angst voor vervolging.

Daarmee raakt de zaak volgens hem aan een breder maatschappelijk vraagstuk: in hoeverre is er in Suriname werkelijk ruimte om machthebbers publiekelijk ter verantwoording te roepen?

Oproep tot bredere discussie

Tijdens het interview ging Lobo nog verder door te stellen dat er volgens hem al langer fundamentele kritiek bestaat op het vervolgingsbeleid van het Openbaar Ministerie. Hij verwees naar eerdere gevoelige zaken waarin volgens hem sprake zou zijn geweest van ongelijke behandeling of selectief optreden.

Ook stelde hij dat er volgens hem voldoende aanleiding is voor een bredere discussie over de positie van de procureur-generaal en de concentratie van macht binnen het vervolgingsapparaat. Een systeem met meerdere procureurs-generaal of een breder college zou volgens hem kunnen bijdragen aan meer evenwicht en controle.

Zaak blijft politiek en juridisch gevoelig

De kwestie rond Richano Santokhi lijkt daarmee niet alleen een juridische zaak te zijn, maar ook een politiek en maatschappelijk explosief dossier. Enerzijds staan er ernstige uitlatingen en beschuldigingen centraal, anderzijds roept de gekozen aanpak vragen op over persvrijheid, vrijheid van meningsuiting en de onafhankelijkheid van justitie.

Voorlopig blijft Richano Santokhi onderwerp van debat, terwijl de reacties op zijn aanhouding steeds meer de bredere discussie blootleggen over macht, kritiek en rechtsbescherming in Suriname.