Del Castilho hard over Bronto Somohardjo: “Dit is typische politieke chantage”

De uitspraken van Bronto Somohardjo hebben opnieuw discussie losgemaakt over politieke druk, coalitiemacht en integriteit in Suriname. Angelic del Castilho laat daar in scherpe bewoordingen weinig twijfel over bestaan: volgens haar gaat het niet om gewone politieke tactiek, maar om “typische politieke chantage”.

Aanleiding voor haar reactie zijn uitspraken van Somohardjo waarin hij zei dat, als hij zou wegvallen, de coalitie van 26 naar 25 zetels zou gaan, en waarin hij de vraag stelde wie daar baat bij zou hebben. In de lezing van Del Castilho zit daar een duidelijke boodschap achter: druk zetten op andere politieke spelers om een bepaald proces niet te laten doorgaan.

“Het is die typische politieke chantage waar de PL om bekend staat,” zegt zij. Volgens haar is dit geen nieuw patroon, maar een manier van opereren die de partij al langer kenmerkt. Ze trekt daarbij zelfs een lijn naar eerdere generaties binnen de politieke leiding van de partij. In haar woorden is het gedrag van de partij in verschillende regeringen in de kern niet veranderd.

Volgens Del Castilho heeft de PL in meerdere coalities een sleutelpositie ingenomen en die positie gebruikt om haar eigen belangen veilig te stellen. Ze verwijst naar eerdere regeringsperiodes en stelt dat de partij vaker heeft geprobeerd een president of coalitie onder druk te zetten met de dreiging van uitstappen. “Ze hebben eigenlijk steeds gepoogd, en vaak succesvol, de president onder druk te zetten dat ze zouden weggaan uit de regering als ze hun zin niet krijgen.”

Ze ziet de recente uitspraken van Somohardjo als een voortzetting van dat patroon. In haar interpretatie is hij bezig zijn politiek kapitaal te beschermen in het licht van mogelijke vervolging. Dat hij tegelijk ook uitspraken deed over het niet stemmen voor de vervolging van een andere ex-minister, leest zij als een signaal richting andere politieke partijen: als ik jullie niet raak, raken jullie mij ook niet. “Dat is het spel dat hij speelt.”

Volgens Del Castilho is dat problematisch, omdat daarmee de indruk wordt gewekt dat niet recht en procedure voorop staan, maar onderlinge deals en afwegingen van machtsbelang. In plaats van, zoals zij zegt, “het recht zijn beloop te laten hebben”, ontstaat in haar ogen een cultuur waarin politici elkaar de hand boven het hoofd houden.

Toch nuanceert zij één punt: het wegvallen van één politicus hoeft volgens haar niet automatisch tot chaos te leiden. Ze wijst erop dat als een parlementariër zijn zetel verliest, er in beginsel gewoon een volgende persoon op de lijst binnenkomt. Ook als een coalitie haar meerderheid verliest, is er constitutioneel nog steeds een proces. Dan moet een regering óf steun zoeken bij de oppositie, óf uiteindelijk nieuwe verkiezingen uitschrijven. “Chaos hoeft er niet te ontstaan,” zegt ze.

Maar politiek gezien kan het volgens haar wel degelijk grote gevolgen hebben. Als een partijvoorzitter wordt vervolgd of veroordeeld, is het volgens haar niet ondenkbaar dat zijn partij uit solidariteit of strategische overwegingen de coalitie verlaat. “Het is heel moeilijk voor een partij om te zeggen: we gaan gewoon door in die regering terwijl al die parlementariërs daar hebben meegestemd voor je vervolging.”

Del Castilho zegt dat partijen in zo’n situatie zullen afwegen wat meer oplevert: in de coalitie blijven of zichzelf opnieuw positioneren richting de kiezer. In het geval van de PL acht zij het goed mogelijk dat de partij in zo’n scenario juist naar de oppositie verhuist om zo nieuwe verkiezingen te forceren.

Over de vraag of andere partijen in de toekomst nog graag met de PL zouden samenwerken, is ze sceptisch. Volgens haar wordt de partij vaak niet uit overtuiging, maar uit noodzaak in coalities opgenomen. Ze zegt dat de partij steeds weer enkele zetels weet te halen en daardoor in formaties van belang blijft, maar dat het vertrouwen in die samenwerking beperkt is. Bovendien meent zij dat de partij voor een belangrijk deel leunt op etnische sentimenten binnen de achterban, wat haar volgens Del Castilho langdurig politiek gewicht geeft.

Haar oordeel is uiteindelijk hard: waar een integere partij volgens haar zou zeggen “laat het onderzoek maar plaatsvinden, dan bewijzen we onze onschuld”, ziet zij nu een politiek klimaat waarin juist wordt gedreigd, gewogen en gerekend. “Het politiek-bestuurlijk klimaat in Suriname is in hoge mate verziekt en gecorrumpeerd,” zegt ze. Juist daarom, meent zij, voelt iemand als Somohardjo zich vrij om zulke uitspraken te doen: omdat hij ervan uitgaat dat politieke belangen zwaarder zullen wegen dan principes.

Door: Rinieuws

• Man tilt 4-jarig kind bij benen op en smijt hem herhaaldelijk op de grond
• Mathoera over overlijden Chandrikapersad Santokhi: “Niemand zag dit aankomen”
• Kustwacht Suriname zet drones in tegen smokkel en visserij
• Del Castilho: Artikel 140 moet uit de grondwet en wil einde aan aparte vervolgingsregeling voor politici
• Iran zegt klaar te zijn voor einde oorlog, maar stelt harde eisen aan VS
• Geen staatsbegrafenis voor Bouterse… en nu Santokhi overleden is?
• Castilho over Santokhi: “Voor Suriname is dit een verlies”
• Oorlog Israël–Hezbollah escaleert: doden, miljoenen op de vlucht en VN onder vuur
• Del Castilho hard over Bronto Somohardjo: “Dit is typische politieke chantage”
• Golfregio onder vuur: Iraanse aanvallen raken olietanker en steden