Sinds wanneer bepaalt de regering wie journalist is in Suriname?

De recente gebeurtenissen rond een regeringspersconferentie hebben een discussie aangewakkerd die Suriname niet langer kan ontwijken. Journalisten die zich hadden aangemeld werden bij de ingang tegengehouden. Er werd verwezen naar afspraken, lijsten en accreditaties. Sommigen mochten naar binnen, anderen bleven buiten staan.

Dat moment verdient meer dan een korte uitleg over regels of procedures.

Het raakt namelijk aan een fundamentele vraag:
Wie bepaalt in Suriname wie journalist is?

Het antwoord kan in een democratie nooit zijn: de overheid.

Journalistiek is geen vergunning. Het is geen beroep dat pas bestaat wanneer een overheid of een organisatie daar toestemming voor geeft. Overal ter wereld ontstaan nieuwe mediaplatforms, onafhankelijke websites, podcasts en digitale kanalen. Dat is geen “wildgroei”, zoals soms wordt gezegd.

Dat is de realiteit van moderne journalistiek.

En ja, daar zitten ook problemen tussen. Er zijn mensen die zich journalist noemen zonder journalistieke normen te respecteren. Er zijn platforms die meer op sensatie dan op feiten gericht zijn. Maar het antwoord op dat probleem kan nooit zijn dat toegang tot informatie wordt beperkt tot een selecte groep.

Wanneer toegang tot een regeringspersconferentie afhankelijk wordt van een lijst, een accreditatie of een erkenning, ontstaat er een gevaarlijk precedent. Dan verschuift de macht langzaam van de journalistiek naar degene die beslist wie wel en niet op die lijst staat.

Dat is geen professionalisering van de media.

Dat is controle.

Journalisten in Suriname moeten daarom nu een principiële vraag stellen, niet alleen aan de regering, maar ook aan zichzelf. Willen we een mediasector waarin toegang tot informatie afhankelijk wordt van certificering en erkenning? Of willen we een journalistiek landschap waarin iedereen die bereid is vragen te stellen, dat ook daadwerkelijk kan doen?

De geschiedenis van de journalistiek leert dat juist de stemmen buiten het systeem vaak de belangrijkste verhalen naar voren hebben gebracht. Veel onthullingen wereldwijd zijn niet begonnen bij grote mediabedrijven, maar bij kleine redacties, onafhankelijke reporters en platforms die aanvankelijk niet serieus werden genomen.

Daarom moet Suriname uiterst voorzichtig zijn met het idee dat journalistiek kan worden “geordend” door toegang te reguleren.

Een journalist herken je niet aan een kaart, een lijst of een stempel.

Je herkent hem of haar aan de vragen die gesteld worden.

En laten we eerlijk zijn:
een regering die vertrouwen heeft in haar beleid hoeft niet bang te zijn voor meer journalisten in de zaal.

Alleen regeringen die vragen vrezen, beginnen met het bepalen wie ze mag stellen.