Von der Leyen over Iran-oorlog: Europa moet sterker worden

BRUSSEL – Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft in een uitgebreide toespraak over de oorlog rond Iran gesteld dat er “geen tranen moeten worden gelaten voor het Iraanse regime”. Volgens haar heeft de huidige crisis in het Midden-Oosten grote gevolgen voor Europa en dwingt deze de Europese Unie om haar buitenlandse politiek ingrijpend te herzien.

Tijdens een bijeenkomst met Europese ambassadeurs benadrukte Von der Leyen dat de wereld in hoog tempo verandert en dat Europa zich moet voorbereiden op een nieuwe geopolitieke realiteit.

“Geen tranen voor het Iraanse regime”

Von der Leyen was bijzonder scherp over de Iraanse regering. Volgens haar heeft het regime jarenlang geweld, repressie en destabilisatie veroorzaakt, zowel binnen Iran als in de regio.

“Dit regime heeft dood en repressie opgelegd aan zijn eigen bevolking en heeft destabilisatie veroorzaakt via gewapende proxies met raketten en drones,” zei ze.

Tegelijkertijd benadrukte ze dat veel Iraniërs hopen dat de huidige situatie uiteindelijk kan leiden tot een vrijer Iran. Volgens Von der Leyen verdienen de inwoners van Iran “vrijheid, waardigheid en het recht om hun eigen toekomst te bepalen”.

Conflict raakt ook Europa

De Europese Commissievoorzitter waarschuwde dat de oorlog rond Iran al directe gevolgen heeft voor Europa. Zo noemde ze onder meer:

• aanvallen op Britse militaire bases op Cyprus,
• het neerschieten van een drone door NAVO-troepen,
• verstoringen in energie, handel en transport,
• en risico’s voor Europese burgers in de regio.

Volgens haar laat de crisis zien hoe kwetsbaar het internationale systeem is geworden.

Nieuwe koers voor Europese buitenlandse politiek

Von der Leyen stelde dat Europa zich niet langer kan verlaten op het oude internationale systeem alleen. De EU moet volgens haar een eigen strategische koers ontwikkelen en sterker optreden op het wereldtoneel.

Daarbij wees ze op verschillende prioriteiten:

1. Veiligheid en defensie versterken
De EU wil tot 800 miljard euro investeren in defensie tegen 2030. Volgens Von der Leyen moet veiligheid het centrale principe worden van Europees beleid, van technologie tot handel.

2. Meer strategische handelspartners
Europa wil zijn economische relaties uitbreiden met landen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Nieuwe handelsdeals met onder andere India, Mexico en Indonesië moeten de Europese economie versterken.

3. Grotere diplomatieke rol
De EU wil actief betrokken blijven bij internationale diplomatie, waaronder bij de wederopbouw van Gaza en pogingen om vrede in het Midden-Oosten te bereiken.

Blijvende steun voor Oekraïne

Von der Leyen herhaalde dat Europa Oekraïne zal blijven steunen, ondanks andere internationale crises.

De Europese Commissie wil een lening van 90 miljard euro beschikbaar stellen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Volgens haar is dat essentieel voor de veiligheid van Europa.

Europa moet assertiever worden

Aan het einde van haar toespraak riep Von der Leyen Europa op om zich aan te passen aan de nieuwe wereldorde.

Volgens haar staat Europa voor een keuze: vasthouden aan oude structuren of een nieuwe, krachtigere rol spelen op het wereldtoneel.

“Europa kan de wereld niet vormgeven vanaf de zijlijn. We moeten onze belangen verdedigen en onze waarden blijven uitdragen.”