Noord-Nigeria in crisis: ontvoeringen en geweld eisen jaarlijks duizenden slachtoffers

ABUJA – In grote delen van Noord-Nigeria wordt het dagelijkse leven overschaduwd door gewapende bendes die dorpen aanvallen, burgers ontvoeren en losgeld eisen. Volgens veiligheidsanalisten is ontvoering in het land uitgegroeid tot een lucratieve criminele industrie, waarbij jaarlijks duizenden slachtoffers vallen.

In landelijke gebieden van Nigeria worden families regelmatig midden in de nacht aangevallen. Boeren durven hun land niet meer te bewerken en veel dorpen raken ontvolkt doordat bewoners op de vlucht slaan voor geweld.

Volgens onderzoeken vinden er jaarlijks duizenden ontvoeringen plaats, terwijl gewapende groepen grote bedragen aan losgeld innen om hun activiteiten te financieren.

Kidnapping als georganiseerde economie

Experts stellen dat ontvoeringen inmiddels een belangrijke inkomstenbron vormen voor verschillende gewapende groepen in Nigeria. Losgeldbetalingen worden gebruikt om wapens te kopen, logistiek te organiseren en nieuwe strijders te rekruteren voor toekomstige aanvallen.

Een rapport van het Nigeriaanse bureau voor statistiek meldde dat burgers tussen mei 2023 en april 2024 meer dan 2,23 biljoen naira (miljarden euro’s) aan losgeld betaalden aan kidnappers.

Deze betalingen zorgen ervoor dat ontvoeringen blijven doorgaan. Analisten waarschuwen dat zolang gewapende groepen weten dat families of gemeenschappen bereid zijn losgeld te betalen, het probleem moeilijk te stoppen zal zijn.

Gewapende bendes en jihadistische groepen

De veiligheidscrisis in Nigeria kent meerdere dimensies. In het noorden opereren zowel criminele bendes – vaak aangeduid als “bandieten” – als jihadistische groeperingen zoals Boko Haram en ISWAP.

Deze groepen vallen dorpen aan, plunderen voedselvoorraden, ontvoeren inwoners en voeren soms massale aanvallen uit op scholen en dorpen. Sinds het begin van de Boko Haram-opstand in 2009 zijn tienduizenden burgers gedood en meer dan twee miljoen mensen ontheemd geraakt.

Massale ontvoeringen van scholieren hebben de afgelopen jaren wereldwijd aandacht getrokken. Sinds de beruchte ontvoering van meer dan 200 schoolmeisjes in Chibok in 2014 zijn meer dan 1.700 leerlingen slachtoffer geworden van vergelijkbare incidenten.

Steden relatief veilig, platteland kwetsbaar

Hoewel grote steden zoals Abuja de laatste tijd minder grote aanvallen kennen, blijft het platteland bijzonder kwetsbaar. Uitgestrekte gebieden, slechte infrastructuur en een tekort aan veiligheidstroepen maken het moeilijk om alle gemeenschappen te beschermen.

Volgens veiligheidsexperts opereren banditengroepen vaak in mobiele eenheden op motorfietsen, waardoor zij snel kunnen toeslaan en zich daarna terugtrekken in afgelegen bossen of grensgebieden.

Dieperliggende oorzaken van de crisis

Analisten wijzen op verschillende oorzaken achter het geweld, waaronder extreme armoede, corruptie, zwakke staatsstructuren en conflicten tussen herders en boeren over land en hulpbronnen.

Zolang deze structurele problemen niet worden aangepakt, waarschuwen experts dat het geweld waarschijnlijk zal blijven voortduren.

Voor veel inwoners van het noorden van Nigeria is de realiteit inmiddels eenvoudig maar grimmig: de veiligheid van hun leven wordt niet bepaald door politieke beloften, maar door één vraag — of de volgende nacht zonder geweerschoten voorbijgaat.