“Minister sprak van oplossingen — dagen later leggen stakingen Zanderij stil”

Paramaribo – De recente stakingen onder luchtverkeersleiders hebben het luchtverkeer op de Johan Adolf Pengel International Airport opnieuw lamgelegd en zetten de uitspraken van minister Landveld onder scherpe druk. Terwijl de minister begin deze maand tijdens een persmoment sprak over “voortvarende stappen” en miljoeneninvesteringen, toont de praktijk volgens deskundigen en personeel een sector die op instorten staat.

Binnen korte tijd kwam het vliegverkeer twee keer vrijwel tot stilstand. Vluchten werden geannuleerd of uren verschoven en ook vrachtvervoer liep ernstige schade op. De verstoringen zijn volgens betrokkenen geen incident, maar het directe gevolg van jarenlang uitgesteld beleid.

Botsing tussen beleid en realiteit

Tijdens zijn persmoment benadrukte de minister dat de regering “niet heeft stilgezeten” en dat er gewerkt wordt aan oplossingen, waaronder een investeringspakket van circa 25 miljoen dollar via internationale financiering. Ook wees hij op plannen om apparatuur te vernieuwen, personeel te trainen en extra inspecteurs aan te trekken.

Maar juist op de werkvloer klinkt een heel ander verhaal. De recente acties van luchtverkeersleiders tonen volgens insiders aan dat de sector al geruime tijd overbelast is en dat concrete verbeteringen uitblijven.

De minister erkende zelf dat Suriname momenteel slechts twee inspecteurs heeft, terwijl er volgens internationale normen tien tot twaalf nodig zijn. Het aantrekken van extra krachten blijkt echter complex, omdat deze expertise nauwelijks lokaal beschikbaar is.

Chronisch personeelstekort genegeerd

Volgens de Suriname Air Traffic Controllers Association beschikt Suriname over slechts 25 luchtverkeersleiders, terwijl er minimaal 80 nodig zijn. Internationaal is de norm dat een verkeerstoren per dienst door vier tot vijf personen wordt bemand. In Suriname gebeurt dat soms met slechts twee.

Het gevolg is een uiterst kwetsbaar systeem waarin de uitval van één medewerker al leidt tot stilstand van het vliegverkeer. De recente stakingen, waarbij luchtverkeersleiders weigerden nog langer extra diensten te draaien, hebben dit probleem pijnlijk zichtbaar gemaakt.

Volgens Satca draaien medewerkers al meer dan vijftien jaar structureel overuren om gaten op te vullen. Toch blijven fundamentele verbeteringen uit.

Structurele problemen blijven liggen

De sector kampt met achterstallige overwerkbetalingen, verouderde toelagen en een gebrek aan investeringen in opleiding en instroom. Aspirant-luchtverkeersleiders verdienen rond de SRD 5.000 per maand, wat volgens betrokkenen onvoldoende is om nieuwe professionals aan te trekken.

Daarnaast zijn noodzakelijke medische keuringen en brevetverlengingen jarenlang uitgebleven, waardoor de inzetbaarheid van personeel verder onder druk staat.

Ondanks deze signalen stelt de minister dat de regering “met voorvarendheid” werkt aan oplossingen. Critici noemen dat beeld te optimistisch en spreken van een groeiende kloof tussen beleid en uitvoering.

Miljoeneninvestering roept vragen op

De aangekondigde investering van 25 miljoen dollar moet onder meer worden ingezet voor apparatuur, waaronder radarinstallaties. Volgens luchtvaartdeskundigen roept dit vragen op, omdat eerdere investeringen in soortgelijke systemen niet effectief zijn benut.

Daarnaast benadrukken experts dat de huidige problemen vooral organisatorisch en structureel van aard zijn en niet uitsluitend technisch.

Kritiek van binnenuit sector

In een gesprek op de RI-Podcast uitte luchtvaartdeskundige Romeo Stienstra stevige kritiek op het beleid. Hij noemt de situatie “zorgwekkend” en stelt dat de problemen het gevolg zijn van jarenlang falend bestuur.

“Dit is geen plotselinge crisis. Dit is beleid dat over jaren heeft gefaald,” aldus Stienstra.

Volgens hem ontbreekt het binnen de sector aan deskundig leiderschap en worden cruciale functies te vaak ingevuld op basis van politieke keuzes in plaats van inhoudelijke expertise.

Vergrijzing als symptoom van falend beleid

Stienstra wijst ook op de vergrijzing binnen de sector als bewijs van structureel falen. Hij gaf aan dat één van de inspecteurs ouder is dan 80 jaar en nog actief moet blijven vanwege het gebrek aan opvolging.

Volgens hem toont dit aan dat er jarenlang geen investering is gedaan in opleiding en doorstroming van nieuwe krachten.

Vertrouwenscrisis groeit

De recente stakingen onderstrepen niet alleen operationele problemen, maar ook een groeiend vertrouwenstekort tussen personeel en beleid. Luchtverkeersleiders geven aan dat zij niet langer bereid zijn structurele tekorten te compenseren met extra werk.

Tegelijkertijd verdedigt de minister zijn keuzes, waaronder de snelle benoeming van een nieuwe directeur bij de Civil Aviation Safety Authority Suriname, als noodzakelijk om de internationale geloofwaardigheid te herstellen.

Kwetsbaar systeem zonder buffer

De combinatie van personeelstekort, beperkte expertise en organisatorische problemen maakt het luchtvaartsysteem uiterst kwetsbaar. Elke verstoring kan direct leiden tot nationale impact, zoals recent opnieuw is gebleken.

Deskundigen waarschuwen dat zonder structurele hervormingen de sector verder zal verslechteren, ongeacht aangekondigde investeringen.

De recente stakingen maken duidelijk dat de crisis in de Surinaamse luchtvaartsector dieper gaat dan tijdelijke verstoringen. Ondanks beleidsplannen en miljoeneninvesteringen blijft de kern van het probleem onaangetast.

Zolang structurele tekorten, gebrekkig management en een gebrek aan vertrouwen niet worden aangepakt, dreigt het luchtverkeer vaker stil te vallen en blijft de vraag hangen of het huidige beleid daadwerkelijk koers kan brengen in een sector die al jaren onder druk staat.

Bekijk de video van het volledige gesprek via RI-Podcast