Rutte: NAVO moet stoppen met afhankelijkheid van VS

RedactieBuitenland9 april 2026217 Views

Home
Buitenland
Rutte: NAVO moet stoppen met afhankelijkheid van VS

WASHINGTON – NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte heeft in Washington een duidelijke waarschuwing afgegeven over de toekomst van het bondgenootschap. Volgens hem is de tijd voorbij waarin Europa kon rekenen op de Verenigde Staten als vanzelfsprekende beschermer, zonder zelf voldoende te investeren in defensie.

Tijdens een toespraak bij het Reagan Institute stelde Rutte dat de NAVO zich op een historisch kantelpunt bevindt. Hij sprak van een periode van ingrijpende verandering, waarin Europese bondgenoten meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun eigen veiligheid.

Europa moet volgens Rutte wakker worden

Rutte zei dat Europese landen jarenlang hebben geprofiteerd van Amerikaanse militaire slagkracht, terwijl zij zelf hun krijgsmachten afbouwden en defensiebudgetten verwaarloosden. Volgens hem is daardoor een ongezonde afhankelijkheid ontstaan.

Hij benadrukte dat Europa niet langer kan denken dat vrede vanzelfsprekend is en dat de Verenigde Staten eventuele dreigingen wel zullen opvangen. De recente ontwikkelingen in Europa en het Midden-Oosten maken volgens hem duidelijk dat hard power nog altijd noodzakelijk is.

Dreiging van Rusland, Iran en China groeit

De NAVO-chef schetste een zorgwekkend beeld van de internationale situatie. Hij wees op Rusland, dat volgens hem bereid blijft geweld te gebruiken om invloed af te dwingen. Ook noemde hij de samenwerking tussen Rusland, Iran, China en Noord-Korea als een serieuze bedreiging voor de stabiliteit in de wereld.

Volgens Rutte is de oorlog in Oekraïne daar het duidelijkste voorbeeld van. Hij zei dat Rusland zware verliezen lijdt, maar dat het front nog steeds langzaam de verkeerde kant op beweegt voor Oekraïne. Tegelijk prees hij de technologische innovatie van Oekraïne, vooral op het gebied van drones en antidrone-systemen.

Trump krijgt opvallend veel lof van Rutte

Opvallend was dat Rutte de Amerikaanse president Donald Trump meerdere keren prees voor zijn rol binnen de NAVO. Volgens hem heeft Trump met harde druk en scherpe eisen Europese landen ertoe gedwongen eindelijk meer geld vrij te maken voor defensie.

Rutte verwees naar de ambitie binnen de NAVO om richting 5 procent van het bruto binnenlands product aan defensie en defensiegerelateerde uitgaven te gaan. Hij zei dat bondgenoten zonder de druk van Trump waarschijnlijk veel trager zouden hebben gehandeld.

Tegelijk gaf Rutte toe dat Trump teleurgesteld is in sommige bondgenoten, vooral omdat niet alle Europese landen snel genoeg reageerden toen de Verenigde Staten steun vroegen rond de operatie tegen Iran en de veiligheid in de Straat van Hormuz.

Iran speelde belangrijke rol in gesprek

Rutte verdedigde openlijk de Amerikaanse lijn tegenover Iran. Volgens hem is het cruciaal dat Iran geen kernwapencapaciteit en geen geavanceerde ballistische raketcapaciteit ontwikkelt. Hij noemde de Amerikaanse acties tegen Iran daarom belangrijk voor Israël, het Midden-Oosten, Europa en de wereld.

Ook zei hij dat Europese bondgenoten inmiddels op grote schaal logistieke en praktische steun leveren aan de Verenigde Staten. Daarbij noemde hij onder meer toegang tot bases, luchtruim en andere infrastructuur. Verder wees hij op een nieuwe coalitie van landen, onder leiding van het Verenigd Koninkrijk, die moet helpen om de scheepvaart in de Straat van Hormuz veilig te houden.

NAVO is volgens Rutte niet stervende, maar veranderend

Rutte reageerde ook op de groeiende twijfel over de toekomst van de NAVO. Hij erkende dat veel mensen zich zorgen maken en dat er in de media steeds vaker wordt gesproken alsof het bondgenootschap zijn einde nadert. Toch wees hij dat beeld resoluut van de hand.

Volgens hem is de NAVO niet aan het instorten, maar juist bezig met een noodzakelijke overgang. Europa neemt volgens hem stap voor stap een groter en eerlijker deel van de defensietaken op zich. Dat proces verloopt niet zonder spanning, maar hij noemde het onomkeerbaar.

Amerikaanse aanwezigheid blijft volgens hem essentieel

Hoewel Rutte begrijpt dat de Verenigde Staten zich op termijn meer willen richten op de Indo-Pacific, benadrukte hij dat Amerikaanse betrokkenheid in Europa van vitaal belang blijft. Hij maakte duidelijk dat veiligheid in Europa direct verbonden is met de veiligheid van de VS.

Daarbij wees hij op de dreiging vanuit Rusland in het noorden, in de Atlantische regio en in het Arctisch gebied. Ook stelde hij dat conflicten in Europa en Azië niet los van elkaar kunnen worden gezien, omdat Rusland, China, Iran en Noord-Korea steeds nauwer samenwerken.

Rutte grijpt terug op Reagan

Aan het einde van zijn optreden verwees Rutte uitgebreid naar de erfenis van oud-president Ronald Reagan. Hij prees diens duidelijke koers tijdens de Koude Oorlog en stelde dat de huidige generatie leiders dezelfde helderheid en vastberadenheid nodig heeft.

Volgens Rutte moet de NAVO terug naar een bondgenootschap dat niet draait op gemakzucht of afhankelijkheid, maar op kracht, bereidheid en gedeelde verantwoordelijkheid.

De boodschap van Rutte in Washington was hard en duidelijk. Europa moet stoppen met leunen op Amerika en serieus werk maken van defensie, productie en militaire paraatheid. Tegelijk maakte hij duidelijk dat de Verenigde Staten onmisbaar blijven voor de veiligheid van het Westen.

Met oorlog in Oekraïne, spanningen rond Iran en groeiende rivaliteit met Rusland en China probeert Rutte de NAVO neer te zetten als een bondgenootschap dat niet verzwakt, maar zich opnieuw uitvindt onder zware druk.