
Het Internationaal Gerechtshof stelt in een historische uitspraak vast dat Myanmar genocide pleegde op de Rohingya. Het hof verlangt onder meer berechting en herstel.
DEN HAAG – Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) heeft donderdag 19 november 2026 vastgesteld dat Myanmar genocide heeft gepleegd op de Rohingya, de overwegend islamitische minderheid in het land. Het hof oordeelde met negen tegen zes stemmen dat de militaire operaties in de deelstaat Rakhine in 2017 in strijd waren met het Genocideverdrag. De uitspraak is een historische juridische erkenning van het leed van een bevolking die jarenlang om gerechtigheid heeft gevraagd.
Tijdens de militaire operaties werden volgens de rechtbank duizenden Rohingya-burgers gedood, vond grootschalig seksueel geweld plaats en werden kinderen en vluchtende mensen slachtoffer van ernstige misdrijven. Het hof verwierp de verdediging van Myanmar dat de operatie uitsluitend een rechtmatige actie tegen opstandelingen was. Volgens het gerecht was sprake van handelingen met de specifieke bedoeling een wezenlijk deel van de Rohingya-groep te vernietigen.
Meer dan 700.000 Rohingya vluchtten destijds naar Bangladesh. In het gebied van Cox’s Bazar wonen volgens internationale berichtgeving inmiddels ongeveer 1,2 miljoen Rohingya-vluchtelingen, vaak onder moeilijke omstandigheden. Het vonnis verandert hun dagelijkse situatie niet onmiddellijk, maar geeft hun claims op erkenning en herstel juridisch meer gewicht.
De procedure werd in 2019 aangespannen door Gambia, dat Myanmar beschuldigde van schending van het Genocideverdrag van 1948. Het ICJ beoordeelt de verantwoordelijkheid van staten onder internationaal recht. Het is niet hetzelfde als het Internationaal Strafhof (ICC), dat individuele verdachten kan vervolgen.
Volgens Associated Press heeft het hof Myanmar opgedragen de veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van gevluchte Rohingya mogelijk te maken, verantwoordelijken voor genocidale daden te onderzoeken en te bestraffen, en herstelbetalingen te doen. Een bedrag voor compensatie is nog niet vastgesteld; daarvoor zullen verdere procedures nodig zijn.
Het oordeel van het ICJ is definitief en juridisch bindend. Tegelijk beschikt het hof niet over een eigen politiemacht om naleving af te dwingen. Daardoor verschuift de aandacht naar Myanmar, de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en landen die druk kunnen uitoefenen.
Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch noemt het een belangrijke erkenning voor de Rohingya en roept regeringen op het herstel en een veilige terugkeer te ondersteunen. De uitspraak kan bovendien betekenis hebben voor de verdere ontwikkeling van het internationale recht in andere genocideprocedures. Zij beslist echter niet automatisch de uitkomst van afzonderlijke zaken over andere conflicten.
De kern van deze historische dag is helder: het hoogste gerechtshof van de Verenigde Naties heeft staatsverantwoordelijkheid voor genocide vastgesteld. De volgende vraag is of die juridische overwinning voor de slachtoffers ook leidt tot veiligheid, vervolging en daadwerkelijk herstel.
Bronnen: Associated Press, 19 november 2026; Human Rights Watch, reactie op het vonnis; Verenigde Naties, openbare uitspraakzitting bij het ICJ.