Castilho over Santokhi: “Voor Suriname is dit een verlies”

RedactieSuriname31 maart 2026248 Views

Home
Suriname
Castilho over Santokhi: “Voor Suriname is dit een verlies”

Het plotselinge overlijden van oud-president Chan Santokhi heeft in Suriname voor verbazing en verslagenheid gezorgd. Ook DA’91-voorzitter Angelic del Castilho zegt het nieuws als schokkend te hebben ervaren. In een interview blikte zij terug op haar persoonlijke en politieke indruk van de voormalige president, en op wat zijn overlijden volgens haar kan betekenen voor de Surinaamse politiek.

Del Castilho zegt dat zij het bericht in eerste instantie eerst wilde laten verifiëren. “De eerste persoon die me belde zei ik nog: is het wel waar? Het moet eerst geverifieerd worden.” Toen het nieuws vervolgens op meerdere platforms verscheen, was volgens haar duidelijk dat het om een zwaar en onverwacht verlies ging. “Het is de oud-president van Suriname. Hij heeft nog geen jaar terug overgedragen. Het is een schok.”

Volgens de politica heeft Santokhi, ongeacht politieke meningsverschillen, een duidelijke plaats ingenomen in de recente geschiedenis van het land. Zij noemt hem een figuur die mede richting gaf aan de politieke koers van Suriname in de afgelopen jaren. “Meneer Santokhi heeft op zijn manier ook een deel van de geschiedenis van Suriname bepaald en geschreven, vanuit het beleid dat hij gevoerd heeft en vanuit de visie die hij had.”

Tegelijkertijd maakt Del Castilho onderscheid tussen haar persoonlijke ervaring met Santokhi en haar politieke beoordeling van zijn presidentschap. Ze vertelt dat DA’91 in eerdere jaren een goede verstandhouding had met de VHP, nog voordat Santokhi president werd. Er waren contacten in politiek verband, en ook op partijbijeenkomsten zouden over en weer bezoeken hebben plaatsgevonden. Die relatie veranderde volgens haar toen Santokhi als president aantrad. “De vijf jaren daarna, toen hij president was, was onze relatie wat meer op scherp, omdat wij de heer Santokhi als president begeleidden en becommentarieerden. Toen was de relatie scherper geworden.”

Op de vraag hoe zij Santokhi als leider zou omschrijven, zegt Del Castilho dat zijn kracht volgens haar vooral lag in het persoonlijke contact. In directe ontmoetingen kon hij volgens haar vriendelijk en sportief overkomen. Dat persoonlijke imago was voor veel mensen herkenbaar, mede door zijn achtergrond als politieman en voormalig minister van Justitie en Politie. Juist daardoor verwachtten sommigen volgens haar ook dat hij veiligheid en orde zou uitstralen.

Maar volgens Del Castilho lag op datzelfde punt ook een zwakte. Zij zegt dat zijn stijl in formele communicatie minder verbindend werkte. In toespraken en persconferenties ervoer zij een zekere afstand. “Ik zal niet zeggen dat het arrogantie was, maar er was een beetje gebrek aan emotie in die communicatie.” Volgens haar ging het sportieve en menselijke dat hij in persoonlijk contact kon uitstralen, in officiële optredens grotendeels verloren.

Ze omschrijft het als een communicatievorm die hiërarchisch overkwam. “Dan leek het alsof hij zich weer verplaatste in die zwaar hiërarchische verhouding van politie-inspecteur naar ondergeschikten, en het volk dus als ondergeschikte toesprak.” Voor haar vormde dat een breekpunt in de manier waarop zij zijn leiderschap beoordeelde.

Ook over de politieke gevolgen van zijn overlijden is Del Castilho uitgesproken. Volgens haar zal vooral de VHP nu met onzekerheid te maken krijgen. Santokhi was tot voor kort nog het gezicht en de dragende figuur van de partij. “Er breekt een moment aan van onzekerheid, waarbij een nieuwe leider naar voren geschoven zal moeten worden.” Zij zegt dat zij binnen de partij wel meerdere actieve mensen ziet, maar geen vanzelfsprekende opvolger die direct “met kop en schouders” boven de rest uitsteekt.

Volgens haar kan dat leiden tot interne verschuivingen en mogelijk spanningen. Daarnaast verwacht zij dat het overlijden van Santokhi ook het bredere politieke debat beïnvloedt. Ze merkt op dat de huidige machthebbers in haar ogen regelmatig verwezen naar de vorige president wanneer eigen beleid onder vuur lag. “Het verwijzen naar hem zal verzwakt zijn. Hij is er niet meer.”

Toch vindt Del Castilho dat het uiteindelijke oordeel over Santokhi pas op lange termijn zal worden geveld. Zij blijft kritisch over zijn erfenis en zegt dat DA’91 in zijn regeerperiode onder meer heeft gewezen op verscherpte etnische politiek en op een sociaal vangnet dat volgens haar onvoldoende was opgezet. Ook plaatst zij vraagtekens bij de stelling dat zijn regering de basis zou hebben gelegd voor een gezonde economie. Tegelijk erkent zij dat de geschiedenis soms later een ander oordeel velt dan het moment zelf. “Wie weet dat op de lange termijn dat wel zou mogen blijken? Dat zouden we nog moeten afwachten.”

Met die nuancering schetst Del Castilho een dubbel beeld: respect voor de historische betekenis van Santokhi, maar blijvende kritiek op de manier waarop hij leiding gaf en op de politieke nalatenschap die hij volgens haar achterlaat.