Asabina: Bezwaarschriften liggen al twintig jaar bij Belastingdienst

De Surinaamse Belastingdienst kampt volgens BEP-fractieleider Ronny Asabina met ernstige achterstanden, een gebrekkige organisatie en onvoldoende capaciteit. Tijdens de behandeling van de Algemene Wet Belastingen (AWB) in De Nationale Assemblée zei hij dat sommige bezwaarschriften al twintig jaar of langer bij de dienst liggen.

Asabina ondersteunt de modernisering van de belastingwetgeving, maar waarschuwt dat nieuwe regels alleen resultaat zullen opleveren wanneer ook de uitvoering grondig wordt aangepakt. De nieuwe wet moet volgens hem niet uitsluitend op papier zorgen voor rechtvaardigheid, rechtszekerheid en transparantie.

“Er liggen nog steeds bij de Belastingdienst bezwaarschriften van twintig jaar en langer”, stelde Asabina. In de ontwerpwet wordt een maximale behandeltermijn van één jaar voorgesteld. Dat is volgens hem een belangrijke verbetering voor de rechtsbescherming van belastingplichtigen.

Belastingdienst zonder handen en voeten

Volgens Asabina is in het verleden geprobeerd de Belastingdienst om te vormen tot een volwaardige belastingautoriteit, maar bleef de organisatie uiteindelijk achter zonder voldoende “handen en voeten”. Hij wil daarom van de regering weten hoe het staat met de personele bezetting, digitalisering en openstaande functies binnen de dienst.

Ook vroeg hij om een concreet uitvoeringsplan. Daarin moet volgens hem staan hoeveel tijd nodig is om de Belastingdienst te digitaliseren, het vervuilde belastingbestand op te schonen en de achterstand bij bezwaar- en beroepschriften terug te brengen.

De overheid moet volgens Asabina tevens bekendmaken wat de overstap naar online aangifte tot nu toe heeft opgeleverd. Suriname introduceerde digitale aangiften voor onder meer btw, loonbelasting en inkomstenbelasting, maar volgens de fractieleider ontbreekt duidelijkheid over de resultaten.

Fiscale opsporingsdienst ‘doodgeboren kind’

Asabina wees ook op de fiscale opsporingsdienst die eerder binnen de Belastingdienst werd opgezet. Deze dienst had belastingfraude moeten onderzoeken en daarbij samenwerken met onder meer politie, justitie, het Openbaar Ministerie en internationale instanties.

Volgens de BEP-politicus is de opsporingsdienst echter een “doodgeboren kind” gebleven. Hij wil weten wat de huidige status ervan is en hoeveel functies nog onbezet zijn.

Een zichtbare en functionerende opsporingsdienst kan volgens hem belastingontduiking ontmoedigen. Nu zouden burgers en bedrijven onvoldoende het gevoel hebben dat belastingontduiking daadwerkelijk wordt opgespoord en bestraft.

Drempel creëert ruimte voor corruptie

De fractieleider uitte daarnaast kritiek op de omzetdrempel waaronder ondernemers niet volledig onder bepaalde fiscale verplichtingen vallen. Volgens hem kan zo’n grens worden misbruikt doordat ondernemers hun administratie of omzet kunstmatig onder de vastgestelde drempel houden.

“Die drempel creëert voedingsbodem voor corruptie en die drempel moet weg”, zei Asabina. Hij plaatste daarmee vraagtekens bij berichten dat de Belastingdienst de bestaande drempel juist zou willen verhogen.

Asabina benadrukte dat belastingontduiking nooit als normale praktijk mag worden geaccepteerd. Tegelijkertijd moet de overheid volgens hem beseffen dat belastingmoraal nauw samenhangt met vertrouwen. Wanneer burgers niet geloven dat regels eerlijk worden toegepast of dat hun geld goed wordt besteed, neemt de bereidheid om belasting te betalen af.

Kritiek op oude belastingwetten

Volgens Asabina is modernisering noodzakelijk omdat delen van de Surinaamse belastingwetgeving nog altijd gebaseerd zijn op zeer oude regelingen. Hij verwees onder meer naar wetgeving waarvan de oorsprong teruggaat tot 1922 en zelfs naar invorderingsregels uit de negentiende eeuw.

De Algemene Wet Belastingen moet één kader creëren voor onder meer aangifte, aanslagen, naheffing, navordering, informatieverstrekking en bezwaarprocedures. De wet maakt deel uit van een groter fiscaal pakket, waartoe ook een nieuwe Invorderingswet, Douanewet en Wet Rechtspraak Belastingzaken behoren.

Asabina wil verder weten hoe de nieuwe belastingregels zich verhouden tot de bijzondere afspraken die de staat met grote goudbedrijven heeft gesloten. Hij vroeg de regering opnieuw om evaluatie van de gouddeals en de daarbij toegekende fiscale regelingen.

Regeringsantwoord uitgesteld

De behandeling van de AWB werd na een urenlang debat niet afgerond. Toen de eerste ronde van de regering moest beginnen, werd de vergadering wegens het late tijdstip verdaagd. De vragen van Asabina over de achterstanden, digitalisering, personele bezetting en fiscale opsporing bleven daardoor vooralsnog onbeantwoord.

De vergadering over de Algemene Wet Belastingen wordt maandag voortgezet. De volledige bijdrage van Asabina is terug te kijken via de uitzending van De Nationale Assemblée.