Bijna 200.000 mensen in sociaal bestand: Pokie kondigt grote schoonmaak aan

RedactieSuriname8 september 20261.2K Views

Home
Suriname
Bijna 200.000 mensen in sociaal bestand: Pokie kondigt grote schoonmaak aan

PARAMARIBO – Het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting staat voor een enorme opschoningsoperatie. Het bestand van mensen die aanspraak maken op sociale voorzieningen nadert volgens minister Diana Pokie inmiddels de 200.000 personen. Tegelijkertijd probeert haar ministerie achterstanden weg te werken, aanvragen opnieuw langs de bestaande criteria te leggen en af te stappen van contante betalingen in het binnenland.

Pokie zei dinsdagmorgen in het radioprogramma ABC Actueel dat enkele maanden geleden ongeveer 189.000 personen in het sociale bestand voorkwamen. Omdat dagelijks nieuwe aanvragen binnenkomen, gaat zij ervan uit dat het aantal inmiddels dicht tegen de 200.000 ligt.

Volgens de minister wordt momenteel ongeveer 80 procent van de energie binnen haar ministerie gestoken in het aanbrengen van structuur in het gehele proces, vanaf de aanvraag tot en met de uiteindelijke toewijzing of goedkeuring van een sociale voorziening.

Strenger toetsen aan bestaande regels

Pokie stelt dat er in het verleden veel is misgegaan bij de toekenning van sociale voorzieningen. Mensen zouden in bepaalde gevallen ondersteuning hebben gekregen zonder dat de geldende criteria consequent werden toegepast.

Het ministerie wil daar nu verandering in brengen. Volgens Pokie gaat het niet om het verwijderen van mensen uit het bestand uit rancune, maar om het strikt toepassen van de regels die al bestaan.

De minister benadrukte dat zij de criteria niet zelf heeft bedacht en dat er hiervoor ook geen nieuwe wetten door De Nationale Assemblée zijn aangenomen. Het ministerie heeft volgens haar simpelweg besloten de reeds bestaande voorwaarden voortaan nauwkeuriger te controleren.

Bij ondersteuning van zwakke huishoudens moet bijvoorbeeld worden vastgesteld of iemand daadwerkelijk binnen de doelgroep valt. Ook bij mensen met een beperking moet volgens Pokie onderscheid worden gemaakt tussen een tijdelijke en een permanente beperking.

Iemand die tijdelijk arbeidsongeschikt raakt, bijvoorbeeld door een ongeval, kan volgens haar ondersteuning nodig hebben, maar daarvoor moeten wel bewijsstukken van een specialist worden overgelegd. Bij een permanente beperking gaat het om personen van wie vaststaat dat zij structureel arbeidsongeschikt zijn.

Pokie erkent dat die strengere controle niet altijd makkelijk wordt geaccepteerd. Wanneer mensen jarenlang gewend zijn geraakt aan een systeem waarin minder streng naar voorwaarden werd gekeken, kan het volgens haar moeilijk zijn wanneer plotseling wel strikt op de regels wordt toegezien.

Bijna 200.000 mensen maakt begroting extra belangrijk

Een betrouwbaar cliëntenbestand is volgens Pokie bovendien noodzakelijk om jaarlijks een realistische begroting op te stellen. Het ministerie moet richting Financiën duidelijk kunnen aangeven hoeveel rechthebbenden daadwerkelijk ondersteuning ontvangen en hoeveel geld daarvoor in 2027 nodig zal zijn.

Wanneer niet duidelijk is hoeveel mensen rechtmatig in het bestand zitten, wordt het ook moeilijker om te bepalen hoeveel geld de overheid werkelijk nodig heeft voor sociale voorzieningen.

De omvang van het bestand roept daarmee ook een bredere financiële vraag op. Wanneer bijna 200.000 mensen op enige wijze afhankelijk zijn van sociale ondersteuning, gaat het om een aanzienlijk deel van de Surinaamse bevolking en potentieel om een groot beslag op de staatsbegroting.

Achterstanden binnenland nog altijd niet weggewerkt

Naast het opschonen van het bestand kampt Sociale Zaken nog steeds met achterstanden bij de uitbetaling van sociale uitkeringen in het binnenland.

Pokie gaf toe dat het ministerie er niet in is geslaagd om de volledige achterstand binnen een jaar weg te werken. Momenteel ligt de nadruk onder meer op betalingen in Brokopondo en Sipaliwini.

Omdat het ministerie niet alle gebieden in september kan bereiken, krijgen rechthebbenden uit het binnenland die zich tijdelijk in Paramaribo bevinden de mogelijkheid om hun contante uitkering in de hoofdstad te ontvangen.

Volgens Pokie stonden onder meer betalingen voor Wayambo, Kwamalasamutu en Matawai op de planning. Daarna moeten Brokopondo en Boven-Marowijne worden aangepakt.

De uitvoering wordt bovendien bemoeilijkt doordat financiële middelen via de Centrale Bank van Suriname beschikbaar moeten worden gesteld, terwijl daar momenteel sprake is van een staking.

Minister wil einde aan cashbetalingen

Pokie wil uiteindelijk volledig af van contante betalingen van sociale uitkeringen in het binnenland. Het ministerie werkt daarom aan een openbare aanbesteding voor de invoering van een digitaal betalingssysteem.

De minister is bijzonder kritisch over de huidige manier van betalen. Volgens haar is het systeem met contant geld te gevoelig voor corruptie en worden juist de mensen voor wie de uitkering bedoeld is daarvan de dupe.

Pokie wees erop dat er inmiddels meer dan 35 aangiften zouden zijn gedaan naar aanleiding van problemen rond sociale betalingen, terwijl volgens haar tot nu toe niemand is aangehouden.

Dat noemt zij onacceptabel.

Sociaal zwakkeren moeten volgens de minister iedere maand gewoon over hun geld kunnen beschikken. Digitalisering en het afbouwen van contante betalingen in het binnenland behoren daarom tot de belangrijkste prioriteiten van het ministerie.

Opschoning kan pijnlijke werkelijkheid blootleggen

Met een sociaal bestand dat richting de 200.000 personen gaat, wordt de opschoningsoperatie van Pokie meer dan alleen een administratieve exercitie.

Wanneer de bestaande criteria voortaan daadwerkelijk strikt worden toegepast, moet duidelijk worden hoeveel mensen rechtmatig ondersteuning ontvangen, hoeveel personen mogelijk jarenlang zonder voldoende grondslag in het systeem hebben gezeten en hoeveel geld daarmee gemoeid is.

Juist daarom zal de uiteindelijke uitkomst van de opschoning minstens zo belangrijk zijn als de aankondiging zelf. Pas wanneer Sociale Zaken openbaar kan maken hoeveel dossiers zijn gecontroleerd, hoeveel personen zijn afgewezen of verwijderd en hoeveel financiële ruimte daarmee ontstaat, wordt zichtbaar hoe groot het probleem werkelijk was.