
Paramaribo – Een verlaging van de pensioenleeftijd voor rechters van 70 naar 65 jaar kan de Surinaamse rechterlijke macht in één klap tien ervaren rechters kosten. Staatsrechtgeleerde Hugo Fernandes Mendes vindt dat Suriname juist de tegenovergestelde richting zou moeten overwegen: rechters langer laten doorwerken, eventueel ook na hun zeventigste.
Fernandes Mendes reageerde in ABC Actueel op de recente toespraak van hofpresident Iwan Rasoelbaks bij de opening van het nieuwe zittingsjaar.
Rasoelbaks waarschuwde daarin voor de gevolgen van de voorgenomen hervormingen van de rechterlijke macht. De mogelijke verlaging van de pensioenleeftijd springt daarbij in het oog.
Volgens de hofpresident zouden bij een verlaging naar 65 jaar onmiddellijk tien rechters moeten vertrekken, tenzij er een overgangsregeling wordt getroffen.
Dat zijn bovendien ervaren rechters, terwijl Suriname al kampt met een structureel tekort.
De rechterlijke macht is recent versterkt met vijftien nieuwe rechters. Dat betekent volgens Rasoelbaks een belangrijke uitbreiding van de capaciteit, maar het probleem is daarmee niet opgelost.
Zelfs wanneer de pensioenleeftijd op 70 jaar blijft staan, zullen volgens hem binnen vijf jaar twaalf rechters met pensioen gaan.
Daar komt bij dat Suriname volgens de door Rasoelbaks aangehaalde internationale maatstaf ongeveer zestig rechters nodig zou hebben.
Het opleiden van nieuwe rechters kost bovendien tijd. Rasoelbaks wil daarom dat in 2027 opnieuw een opleiding begint. Die opleiding duurt ongeveer vier jaar.
Fernandes Mendes plaatst grote vraagtekens bij het verlagen van de pensioenleeftijd.
Volgens hem bestaat er geen juridische verplichting die Suriname dwingt de leeftijd van 70 naar 65 jaar terug te brengen. Hij vraagt zich daarom af waarom Suriname vrijwillig afscheid zou nemen van een groep van zijn meest ervaren rechters terwijl er juist een tekort bestaat.
“Wie zal dat willen? Waarom zou je dat willen?”, vroeg de staatsrechtgeleerde zich af.
Fernandes Mendes ziet daarom meer in de tegenovergestelde beweging.
Volgens hem zou onderzocht moeten worden of rechters juist kunnen worden gestimuleerd om ook na hun zeventigste door te werken.
Hij verwees daarbij naar Nederland, waar volgens hem mogelijkheden zijn gecreëerd om rechters vanwege capaciteitsproblemen langer actief te houden.
“Mijn oproep zou eigenlijk meer zijn, gelet op deze toespraak van de president, om rechters te bewegen om langer dan hun 70e door te werken”, aldus Fernandes Mendes.
Daarmee kiest hij een duidelijk andere richting dan een verlaging naar 65 jaar.
De discussie over de pensioenleeftijd gaat daarmee niet alleen over leeftijd, maar vooral over de vraag hoe Suriname voldoende ervaren rechters beschikbaar houdt terwijl tegelijkertijd nieuwe rechters worden opgeleid.
Met vijftien nieuwe rechters is een stap vooruit gezet. Maar wanneer een aanzienlijk aantal ervaren rechters tegelijkertijd vertrekt, kan een deel van die capaciteitswinst snel weer verdwijnen.