Indonesië wil met Suriname Javaans erfgoed internationaal beschermen

Indonesië onderzoekt samen met Suriname mogelijkheden om het Javaanse culturele erfgoed dat beide landen met elkaar verbindt beter te beschermen en internationaal onder de aandacht te brengen. Daarbij wordt zelfs gekeken naar mogelijkheden voor een gezamenlijke voordracht van cultureel erfgoed bij UNESCO. Dat blijkt uit berichtgeving van het Indonesische nationale persbureau ANTARA.

De plannen kwamen ter sprake tijdens een ontmoeting tussen de Indonesische minister van Cultuur Fadli Zon en Paul Somohardjo op 31 augustus in Jakarta. ANTARA duidt Somohardjo in zijn bericht aan als adviseur van de president van Suriname.

Somohardjo speelde jarenlang een prominente rol in de Surinaamse politiek. Hij was onder meer voorzitter van De Nationale Assemblée en jarenlang het gezicht van Pertjajah Luhur. In dit gesprek trad hij echter niet op als parlementslid of minister.

Volgens ANTARA ziet Indonesië mogelijkheden om de culturele samenwerking met Suriname verder uit te bouwen. Daarbij speelt de Javaanse gemeenschap in Suriname een belangrijke rol.

De historische band tussen beide landen ontstond door de komst van Javaanse contractarbeiders naar Suriname vanaf 1890. Meer dan een eeuw later zijn verschillende onderdelen van de Javaanse cultuur nog altijd diep verankerd in de Surinaamse samenleving.

Mogelijke gezamenlijke UNESCO-voordracht

Een opvallend onderdeel van de gesprekken is de mogelijkheid om cultureel erfgoed gezamenlijk internationaal te laten erkennen.

Volgens de Indonesische minister kan worden onderzocht of Indonesië en Suriname gezamenlijk cultureel erfgoed bij UNESCO kunnen voordragen. Ook zou kunnen worden bekeken of Suriname kan aansluiten bij of worden toegevoegd aan bestaande erfgoednominaties.

Daarbij gaat het niet alleen om tastbaar erfgoed. Juist tradities, gebruiken, taal, rituelen en andere vormen van immaterieel cultureel erfgoed kunnen een belangrijke plaats krijgen binnen de samenwerking.

De Indonesische regering ziet de Javaanse gemeenschap in Suriname daarbij als een bijzondere culturele verbinding tussen Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika.

Javaanse cultuur in Suriname

Tijdens het gesprek werd ook aandacht besteed aan het behoud van de Javaanse identiteit in Suriname.

Ondanks de grote geografische afstand zijn binnen de Javaans-Surinaamse gemeenschap verschillende culturele elementen behouden gebleven. Het gaat onder andere om de Javaanse taal, traditionele gebruiken, rituelen en levensbeschouwelijke tradities.

Somohardjo benadrukte volgens ANTARA het belang van het actief bestuderen en beschermen van die cultuur. Zonder bewuste inspanningen bestaat volgens hem het risico dat onderdelen ervan langzaam verdwijnen.

Voor Indonesië biedt Suriname tegelijkertijd een bijzondere mogelijkheid om Javaans erfgoed buiten de eigen landsgrenzen zichtbaar te houden.

Banden gaan verder dan diplomatie

Indonesië en Suriname onderhouden al decennialang diplomatieke betrekkingen, maar de historische relatie tussen beide landen gaat verder dan officiële contacten tussen regeringen.

De Javaanse gemeenschap vormt een directe menselijke en culturele verbinding tussen beide landen. Indonesië wil die relatie volgens minister Zon benutten om de culturele samenwerking verder te versterken en tegelijkertijd het gedeelde erfgoed voor toekomstige generaties te bewaren.

Een eventuele gezamenlijke UNESCO-nominatie zou daarin een belangrijke volgende stap kunnen worden.

Het voorstel bevindt zich vooralsnog in de verkennende fase. Er is nog geen concrete gezamenlijke nominatie aangekondigd.