Trump legt sancties op aan Strafhof: Nederland overweegt tegenmaatregelen

RedactieNieuws uit Nederland9 oktober 2026204 Views

Home
Nieuws uit Nederland
Trump legt sancties op aan Strafhof: Nederland overweegt tegenmaatregelen

De Verenigde Staten hebben vrijdag 9 oktober 2026 zware sancties opgelegd aan het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Daarmee voert de regering van president Donald Trump de druk op het internationale gerechtshof verder op. Opmerkelijk is dat premier Rob Jetten eerder op dezelfde dag nog verklaarde dat Nederland via diplomatieke kanalen probeerde deze stap te voorkomen. Jetten sluit tegenmaatregelen niet uit.

De Amerikaanse regering richt zich met de nieuwe sancties niet langer uitsluitend op individuele rechters en aanklagers, maar op het Strafhof als instelling. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft duidelijk gemaakt dat Washington financiële transacties met het hof wil beperken om de werkzaamheden ervan te bemoeilijken.

De maatregelen kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de dagelijkse bedrijfsvoering van het ICC. Banken, technologiebedrijven en andere dienstverleners met Amerikaanse belangen kunnen te maken krijgen met beperkingen bij het zakendoen met het Strafhof.

Jetten waarschuwde voor ernstige gevolgen

Tijdens de wekelijkse persconferentie na de ministerraad verklaarde Jetten dat Nederland al maanden rekening hield met een verdere escalatie vanuit Washington.

Volgens de premier zijn op verschillende diplomatieke niveaus gesprekken gevoerd met Amerikaanse vertegenwoordigers. Daarbij heeft Nederland benadrukt dat het Internationaal Strafhof een belangrijke rol vervult bij de vervolging van oorlogsmisdaden, genocide en misdaden tegen de menselijkheid.

Jetten maakte duidelijk dat Nederland als gastland een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor het functioneren van het hof.

De premier stelde dat eerdere Amerikaanse sancties tegen individuele medewerkers hun dagelijks leven al ernstig hebben bemoeilijkt. Bij sancties tegen de instelling zelf bestaat volgens hem het risico dat onderzoeken, vervolgingen en andere werkzaamheden worden geraakt.

Koning ontvangt president Strafhof

De ontwikkelingen kregen vrijdag een opvallende samenloop met een koninklijke ontmoeting.

Koning Willem-Alexander ontving op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag de president van het Internationaal Strafhof, rechter Tomoko Akane.

Tijdens de persconferentie werd Jetten gevraagd of deze ontvangst als een politiek signaal richting Washington moest worden beschouwd.

De premier benadrukte dat de afspraak al gepland stond en niet speciaal vanwege de dreigende Amerikaanse sancties was georganiseerd. Wel onderstreepte hij dat ook de koning het belang van het Strafhof en de internationale rechtsorde onderschrijft.

Mogelijke tegenmaatregelen van Europa

Nederland heeft samen met Europese en andere internationale partners onderzocht welke mogelijkheden bestaan om het hof tegen Amerikaanse sancties te beschermen.

Een van de besproken opties is een Europees blokkeringsstatuut, waarmee Europese bedrijven onder bepaalde voorwaarden kunnen worden beschermd tegen de gevolgen van buitenlandse sanctiewetgeving.

Jetten wilde tijdens zijn persconferentie nog geen concrete tegenmaatregelen aankondigen.

Hij benadrukte dat Nederland eerst zou kijken welke sancties Washington daadwerkelijk zou opleggen en wat de gevolgen daarvan zouden zijn. Vervolgens zou gezamenlijk met internationale partners worden bepaald welke reactie passend is.

Nu de sancties daadwerkelijk zijn aangekondigd, komt die afweging in een nieuwe fase terecht.

Waarom wil Washington het Strafhof treffen?

De Verenigde Staten erkennen de rechtsmacht van het ICC over Amerikaanse staatsburgers niet zonder hun toestemming. Washington heeft al langer bezwaar tegen onderzoeken waarbij Amerikanen betrokken zijn.

Daarnaast veroorzaken de arrestatiebevelen tegen Israëlische functionarissen, onder wie premier Benjamin Netanyahu, spanningen tussen het Strafhof en de Amerikaanse regering.

Het Strafhof stelt daartegenover dat het zijn taken onafhankelijk uitvoert op basis van het Statuut van Rome.

De Amerikaanse maatregelen raken daarmee een fundamenteel geschil over de vraag in hoeverre internationale strafrechtspraak ook machtige staten en hun bondgenoten ter verantwoording kan roepen.