
PARAMARIBO – Minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) neemt een harde positie in rond de omstreden invoer van bijna 385 ton rijst uit Guyana. Volgens de minister was de vereiste toestemming van LVV niet vooraf geregeld en was zelfs al tussen de 50 en 100 ton van de lading van het schip gehaald. Voor Noersalim is terugsturen inmiddels nauwelijks nog een optie: wanneer goederen als smokkelwaar worden aangemerkt, ligt vernietiging volgens hem voor de hand.
De minister deed zijn uitspraken tijdens een interview met DTV over de rijstkwestie die de afgelopen dagen voor veel discussie heeft gezorgd.
Volgens Noersalim moet een importeur vóór de invoer van agrarische producten de benodigde documenten en aanvragen bij LVV indienen. In dit geval zou de lading echter al in de haven van Nickerie zijn aangekomen voordat uit de administratie van het ministerie bleek dat daarvoor een aanvraag was gedaan.
Inspecteurs van LVV zouden de activiteiten in de haven hebben waargenomen. Bij nader onderzoek bleek volgens de minister dat naast ureum ook cargo met parboiled en gebroken rijst aan boord was.
Nog opvallender is dat volgens Noersalim op dat moment al een deel van de rijst van boord was gehaald.
Hij schatte dat tussen de 50 en 100 ton al naar de locatie van de ondernemer was vervoerd. Na afstemming met Financiën en de Douane werd volgens hem ingegrepen en moest de rijst worden teruggebracht.
Noersalim maakte duidelijk dat hij niet wil meegaan in een constructie waarbij achteraf alsnog toestemming wordt aangevraagd.
Volgens hem moeten documenten, controles en toestemming vooraf in orde zijn. Dat heeft niet alleen te maken met handelsregels, maar ook met de bescherming van de landbouwsector en het voorkomen van plantenziekten en andere gezondheidsrisico’s.
De minister wees erop dat Suriname in het verleden al problemen heeft gekregen door organismen en ziekten die het land zijn binnengekomen. Ook dierlijke producten zonder de vereiste veterinaire documenten zijn volgens hem eerder vernietigd.
Het scherpste gedeelte van het interview kwam toen Noersalim werd gevraagd wat er met de Guyanese rijst moet gebeuren.
De minister wees erop dat de lading inmiddels in beslag is genomen en dat een gedeelte al buiten de haven was geweest. Daardoor ontstaat volgens hem ook een probleem wanneer de rijst simpelweg naar Guyana zou worden teruggestuurd.
Het ontvangende land kan immers vragen wat er met het product is gebeurd nadat het uit de oorspronkelijke gecontroleerde omgeving is geweest en of bijvoorbeeld opslaginsecten of andere risico’s aanwezig zijn.
Daarom ziet Noersalim terugsturen niet als een eenvoudige uitweg.
“Wat doe je met smokkelwaar? Vernietigen”, was de kern van zijn antwoord.
Hij maakte daarbij de vergelijking met kleinere partijen goederen die illegaal worden ingevoerd en eveneens in beslag worden genomen en vernietigd.
De ondernemer heeft de kwestie inmiddels voor de rechter gebracht. Noersalim wilde niet vooruitlopen op de juridische uitspraak, maar benadrukte dat het standpunt van LVV niet verandert.
Volgens DTV wordt donderdag een rechterlijke beslissing in de kwestie verwacht.
Tijdens het interview werd Noersalim ook geconfronteerd met berichten dat ambtenaren betrokken zouden zijn geweest bij de invoer.
Voor zijn eigen ministerie was hij duidelijk: volgens de informatie waarover hij beschikt heeft geen LVV-ambtenaar toestemming gegeven of handelingen verricht waardoor de ondernemer de rijst op deze manier kon invoeren.
De minister benadrukte dat mogelijke corrupte handelingen binnen zijn ministerie worden onderzocht en dat zaken waar nodig bij de bevoegde instanties terechtkomen.
Over de precieze rol van de Douane wilde hij geen oordeel geven. Hij verwees daarvoor naar Financiën en de Douane zelf.
De affaire lijkt bovendien gevolgen te krijgen voor de grenscontrole. Noersalim kondigde aan dat LVV de controles en surveillance wil opvoeren en meer personeel en inspecteurs wil trainen.
Ook bij de Canawaima-verbinding moet een LVV-post komen. Volgens de minister is daarover reeds contact opgenomen met het verantwoordelijke ministerie.
Noersalim zegt dat illegale invoer niet alleen een gezondheidsrisico vormt, maar ook Surinaamse boeren rechtstreeks raakt. Goedkope illegaal ingevoerde landbouwproducten kunnen de prijs van lokale producten onder druk zetten.
Voor rijstboeren is dat volgens hem extra problematisch, omdat geoogste padie snel moet worden afgevoerd en gedroogd. Een boer die zijn product snel kwijt moet, heeft daardoor weinig onderhandelingsruimte wanneer handelaren wijzen op goedkoper geïmporteerde rijst.
Daarmee is de zaak rond de bijna 385 ton Guyanese rijst inmiddels veel groter geworden dan alleen een discussie over één lading. De kwestie raakt aan grenscontrole, voedselveiligheid, bescherming van lokale boeren én de vraag hoe goederen überhaupt konden worden gelost terwijl volgens LVV de noodzakelijke toestemming ontbrak.