8.000 goudzoekers in gevaar? Sampie slaat alarm. Maar over de schade aan mens en natuur blijft het opvallend stil.

PARAMARIBO – ABOP-parlementariër Edgar Sampie waarschuwt voor de gevolgen van de ordening van de goudsector bij 21 Bergi. Volgens hem dreigen meer dan 8.000 mensen hun inkomsten te verliezen wanneer de overheid ingrijpt. Hij vreest bovendien hardhandig optreden door politie en militairen. Maar terwijl Sampie de economische gevolgen benadrukt, blijft in zijn videoboodschap een minstens zo belangrijk onderwerp onderbelicht: de schade die ongecontroleerde goudwinning kan veroorzaken aan het milieu, de volksgezondheid en de leefomgeving van binnenlandbewoners.

Sampie wijst op gezinnen die afhankelijk zijn van goudwinning en op investeringen in machines, voertuigen en andere benodigdheden. Zijn zorgen over de bestaanszekerheid zijn begrijpelijk. Toch roept zijn betoog vragen op. Het genoemde aantal van ruim 8.000 betrokkenen is niet onafhankelijk bevestigd. Ook is onduidelijk hoeveel van hen daadwerkelijk bij 21 Bergi werken en hoeveel over de vereiste vergunningen beschikken.

Illegale goudwinning en de prijs voor het binnenland

In juni 2026 begonnen politie en militairen met het ontruimen van goudkampen bij 21 Bergi, een gebied dat binnen een concessie van Zijin/Rosebel Gold Mines valt. De ingreep volgde op aanhoudende problemen rond ongecontroleerde goudwinning en veiligheid.

Dat handhaving maatschappelijke gevolgen kan hebben, staat buiten kijf. Maar het beschermen van inkomsten mag niet betekenen dat illegale activiteiten zonder toezicht kunnen doorgaan.

De gevolgen van schadelijke mijnbouw raken immers niet alleen goudzoekers. Ook bewoners die zelf niet in de sector werken, kunnen worden geconfronteerd met vervuilde waterwegen, aangetaste visgronden en gezondheidsrisico’s.

Saramaccarivier toont risico’s van vervuiling

In augustus 2026 maakte de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) bekend dat cyanide en zware metalen waren aangetroffen in onderzochte water- en vismonsters uit het gebied van de Saramaccarivier. Bewoners kregen tijdelijk het advies geen rivierwater of vis uit het getroffen gebied te gebruiken.

Latere metingen in september en oktober lieten een verbetering van de waterkwaliteit zien. Volgens de NMA werd in de onderzochte watermonsters geen vrije cyanide meer aangetroffen. Wel bleef voorzichtigheid geboden bij het eten van roofvissen vanwege mogelijke kwikophoping.

De verontreiniging is niet rechtstreeks aan goudzoekers bij 21 Bergi toegeschreven. De gebeurtenissen onderstrepen wel waarom controle op mijnbouwactiviteiten en gevaarlijke chemicaliën noodzakelijk is.

Vijftien goudzoekers verloren hun leven

Ook de veiligheid van goudzoekers zelf verdient aandacht. In november 2023 kwamen bij een mijnramp in het Matawai-gebied vijftien goudzoekers om het leven nadat een mijnschacht instortte.

De tragedie liet zien hoe gevaarlijk goudwinning onder onveilige omstandigheden kan zijn. Strengere veiligheidsregels en toezicht zijn daarom niet uitsluitend bedoeld om overtredingen tegen te gaan, maar ook om mensenlevens te beschermen.

Tegelijkertijd moet overheidsoptreden rechtmatig en proportioneel blijven. De aanpak van illegale goudwinning geeft veiligheidsdiensten geen vrijbrief voor mishandeling of buitensporig geweld.

Ook de regering moet duidelijkheid geven

De regering van president Jennifer Simons spreekt over ordening van de goudsector. Maar registratie alleen biedt geen oplossing wanneer toezicht, milieubescherming en handhaving tekortschieten.

Het moet duidelijk worden welke activiteiten worden toegestaan, hoe vergunningen worden gecontroleerd en welke maatregelen volgen bij overtredingen. Daarbij mogen ook grote concessiehouders niet buiten schot blijven. De regels moeten gelden voor iedereen die in de goudsector actief is.

RINIEUWS stelt Sampie kritische vragen

RINIEUWS heeft Sampie naar aanleiding van zijn videoboodschap via WhatsApp om opheldering gevraagd. De redactie wil onder meer weten waarop zijn schatting van 8.000 betrokkenen is gebaseerd en hoe hij aankijkt tegen illegale goudwinning, milieuschade en gezondheidsrisico’s.

Ook is hem gevraagd welke maatregelen hij voorstelt om zowel de inkomsten van goudzoekers als de gezondheid en leefomgeving van binnenlandbewoners te beschermen.

Zijn inhoudelijke reactie is op het moment van publicatie nog niet beschikbaar. RINIEUWS zal die, zodra ontvangen, meenemen in de vervolgberichtgeving.

Wie betaalt de werkelijke prijs?

Sampies waarschuwing over inkomensverlies verdient aandacht. Maar de gevolgen van goudwinning mogen niet uitsluitend in geld worden uitgedrukt. Vervuild water, aangetaste natuur en onveilige werkomstandigheden brengen eveneens een prijs met zich mee.

De regering moet voorkomen dat gezinnen zonder perspectief achterblijven, maar heeft tegelijkertijd de verantwoordelijkheid om illegale en schadelijke mijnbouw aan te pakken.

De vraag is daarom niet alleen waar duizenden goudzoekers naartoe moeten, maar ook wie opkomt voor de binnenlandbewoners die de gevolgen van goudwinning ondervinden.

• 8.000 goudzoekers in gevaar? Sampie slaat alarm. Maar over de schade aan mens en natuur blijft het opvallend stil.
• Jordan eist openheid over topsalarissen, maar hoe zit het bij EBS, SWM en de eigen ABOP?
• Schoolvervoer opnieuw op instorten: overheid betaalt niet en leerlingen dreigen de dupe te worden
• Spoor van omstreden TAS-contract leidt rechtstreeks naar kabinet-Brunswijk
• CASAS wil 30 deskundigen voor herstel luchtvaarttoezicht: herstelplan eerst ‘goedgekeurd’, later ‘beoordeeld’
• Diaspora welkom voor donaties, maar niet voor kritiek? Hoe kijken Surinamers hiernaar?
• RINIEUWS waarschuwde al in 2025 voor Jin Chan: Simons erkent chaos, onderzoek echtgenoot roept vragen op
• NMA erkent gebrekkige controle op gevaarlijke stoffen: regels bestaan, maar toezicht schiet tekort
• Veiligheidsdiensten ontkennen aanwezigheid Comando Vermelho in binnenland
• BLIJFT MONORATH MINISTER OF MOET HIJ VERTREKKEN?