Spoor van omstreden TAS-contract leidt rechtstreeks naar kabinet-Brunswijk

Waarom mengt Ronnie Brunswijk zich zo nadrukkelijk in de TAS-affaire? Terwijl minister Harish Monorath onder vuur ligt vanwege een omstreden arbeidsovereenkomst, wijzen nieuwe vragen over personeel, betalingen en bestuurlijke opdrachten rechtstreeks naar het voormalige kabinet van Brunswijk. De ABOP-voorzitter zegt documenten te hebben die Monorath vrijpleiten. Maar kunnen diezelfde documenten ook duidelijkheid geven over zijn eigen verantwoordelijkheid? En zal president Jennifer Simons de minister gedurende het onderzoek op non-actief stellen?

Het was een opvallend beeld. Ronnie Brunswijk, tegenwoordig vicevoorzitter van De Nationale Assemblée en voorzitter van de ABOP, verscheen dinsdag 10 november samen met minister Harish Monorath bij president Jennifer Simons. Onderwerp van gesprek: de groeiende affaire rond de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS).

Na afloop stelde Brunswijk dat documenten waren overgelegd waarmee de beschuldigingen tegen Monorath werden weersproken. Volgens hem handelde zijn partijgenoot destijds op basis van besluiten van de politieke leiding.

Die verdediging verdient aandacht. Want Brunswijk spreekt niet alleen als partijvoorzitter. Hij was tussen 2020 en 2025 zelf vicepresident, stond aan het hoofd van het Kabinet van de Vicepresident en leidde als voorzitter de Raad van Ministers.

Daarmee komt een andere vraag naar voren: als Monorath slechts uitvoerde wat de politieke leiding opdroeg, wie gaf dan die opdrachten?

Vijftien TAS-medewerkers voor het kabinet

Monorath bracht Brunswijk zelf nadrukkelijk in beeld.

In een interview met Radio ABC verklaarde hij dat tijdens de vorige regering meer dan vijftien medewerkers van TAS werkzaamheden verrichtten voor het Kabinet van de Vicepresident. Volgens Monorath gebeurde dit op verzoek van Brunswijk en waren de werkzaamheden en toelagen goedgekeurd.

Minister Raymond Landveld bevestigde vervolgens in De Nationale Assemblée dat TAS betalingen had verricht voor werkzaamheden ten behoeve van het voormalige vicepresidentiële kabinet. Over de precieze omvang, goedkeuring en rechtmatigheid bestaat nog onvoldoende duidelijkheid.

Dat is geen administratief detail.

TAS is een toezichthouder op de telecommunicatiesector. Het vicepresidentiële kabinet is een politiek-bestuurlijk orgaan. Dat medewerkers van de ene instelling werkzaamheden verrichten voor de andere, hoeft niet automatisch onrechtmatig te zijn. Maar daar moeten wel duidelijke afspraken, bevoegdheden en een controleerbare financiële verantwoording tegenover staan.

Waarom werden deze medewerkers ingezet? Welke werkzaamheden verrichtten zij? Wie bepaalde dat TAS de kosten moest dragen? En beschikte het kabinet van Brunswijk over de vereiste toestemming?

Die vragen raken niet alleen Monorath als voormalig president-commissaris van TAS. Ze raken ook degene die volgens Monorath om de inzet van het personeel vroeg.

Daarmee is Brunswijk meer dan een partijleider die zijn minister verdedigt. Hij is ook een voormalig bestuurder van wie de rol bij de opdrachten moet worden vastgesteld.

Het contract dat de vragen groter maakt

De authentieke arbeidsovereenkomst tussen TAS en Wendy Jap-A-Joe, ondertekend op 1 november 2021 door Monorath als president-commissaris, werpt verder licht op de bestuurlijke besluitvorming uit die periode.

Het acht pagina’s tellende document bevat een bruto maandsalaris van 4.000 Amerikaanse dollar, meerdere toelagen en gratificaties, uitgebreide medische voorzieningen en een levensverzekering van 125.000 euro.

Ook kreeg Jap-A-Joe volgens de overeenkomst het recht om bij beëindiging van het dienstverband de dienstauto kosteloos over te nemen.

Een andere bepaling voorziet onder specifieke voorwaarden in een opzegtermijn van minimaal 24 maanden, gevolgd door een regeling voor 36 maanden salarisdoorbetaling.

Het gaat om verstrekkende financiële afspraken. Of alle bepalingen rechtsgeldig zijn en welke bedragen daadwerkelijk zijn uitgekeerd, staat nog niet vast.

De overeenkomst werd gesloten nadat de Raad van Ministers op 16 juni 2021 had ingestemd met de benoeming van Jap-A-Joe tot TAS-directeur. Volgens eerder gepubliceerde documenten werd de bijbehorende missive ondertekend door Brunswijk, destijds voorzitter van de Raad van Ministers.

Maar daar zit een cruciaal juridisch onderscheid.

Een besluit om iemand tot directeur te benoemen, is niet hetzelfde als toestemming om iedere gewenste arbeidsvoorwaarde overeen te komen.

De Wet Telecommunicatievoorzieningen schrijft voor dat de arbeidsvoorwaarden van de directeur worden vastgesteld door de verantwoordelijke minister, nadat de Raad van Commissarissen is gehoord en de Raad van Ministers goedkeuring heeft verleend.

De kantonrechter constateerde op 26 oktober 2026 voorlopig dat niet was gebleken dat deze procedure bij de omstreden overeenkomst was gevolgd. Over de definitieve rechtsgeldigheid moet nog een bodemrechter oordelen.

Dat maakt de oorspronkelijke besluiten uit 2021 bijzonder belangrijk. Heeft de Raad van Ministers onder voorzitterschap van Brunswijk ook de financiële voorwaarden goedgekeurd, of uitsluitend de benoeming?

Als de arbeidsvoorwaarden nooit afzonderlijk zijn goedgekeurd, moet worden vastgesteld hoe deze toch in het contract terechtkwamen en wie daarvoor verantwoordelijk was.

Een voormalig vicepresident die zijn eigen bestuursperiode verdedigt

Brunswijk heeft de afgelopen dagen meermaals betoogd dat Monorath handelde op basis van officiële besluiten. Hij verwees daarbij onder meer naar de presidentiële resolutie uit 2021 en naar stukken die hij inmiddels aan president Simons heeft overgelegd.

Dat kan een belangrijke verdediging zijn, mits die documenten inderdaad aantonen dat de vereiste wettelijke procedures zijn gevolgd.

Maar hier ontstaat ook een mogelijk spanningsveld.

Brunswijk verdedigt besluiten uit een regeringsperiode waarin hij zelf een van de hoogste bestuurders was. Zijn kabinet ontving volgens de beschikbare informatie ondersteuning vanuit TAS en hij leidde de Raad van Ministers die de benoeming van Jap-A-Joe behandelde.

Het is daarom onvoldoende om uitsluitend te stellen dat Monorath opdrachten van hogerhand uitvoerde. Juist dan moet worden onderzocht of die opdrachten rechtmatig waren en wie ze verstrekte.

Was Brunswijk persoonlijk betrokken bij de afspraken over personeel en financiële vergoedingen? Kende hij de inhoud van de arbeidsovereenkomst? En welke documenten onderbouwen zijn huidige verklaringen?

Dat hij de antwoorden mogelijk kent, maakt hem een belangrijke bron voor het onderzoek. Tegelijkertijd vraagt zijn eigen bestuurlijke betrokkenheid om onafhankelijke controle.

Of Brunswijk met zijn felle verdediging ook zijn vroegere verantwoordelijkheid probeert te beschermen, kan niet worden vastgesteld. Politieke loyaliteit en de overtuiging dat destijds correct is gehandeld, kunnen zijn optreden eveneens verklaren.

Maar één ding mag niet gebeuren: dat documenten uit zijn eigen bestuursperiode zonder onafhankelijke toetsing worden gebruikt om de kwestie politiek af te sluiten.

Salarisadministratie verdient nader onderzoek

Naast het contract circuleren salarisoverzichten waarop Jap-A-Joe tussen november 2020 en juli 2021 voorkomt bij het Kabinet van de Vicepresident.

Zij was in diezelfde periode verbonden aan TAS als onderdirecteur, belast met de waarneming van het directeurschap.

De herkomst en betalingsgrondslag van deze overzichten zijn nog niet onafhankelijk vastgesteld. Ze bewijzen daarom geen onrechtmatige dubbele betaling.

Wel is het noodzakelijk om te achterhalen welke werkzaamheden Jap-A-Joe voor het vicepresidentiële kabinet verrichtte, of zij daarvoor formeel was aangesteld of gedetacheerd en welke toestemming eventueel voor nevenwerkzaamheden werd gegeven.

Die gegevens kunnen helpen om de financiële en personele relatie tussen TAS en het kabinet te reconstrueren.

Wat gaat president Simons doen?

Intussen ligt er een strafklacht tegen Monorath en Jap-A-Joe, ingediend door de huidige Raad van Commissarissen van TAS. Een strafklacht is geen veroordeling en bewijst niet dat de betrokkenen strafbare feiten hebben gepleegd.

Toch roept de situatie een bestuurlijk vraagstuk op.

Monorath is inmiddels minister van Justitie en Politie. Terwijl zijn vroegere handelen bij TAS onderwerp van onderzoek is, draagt hij politieke verantwoordelijkheid voor een ministerie dat een belangrijke rol vervult binnen het justitiële bestel.

President Simons heeft nog geen definitief besluit genomen over zijn positie. Het gesprek wordt donderdag 12 november voortgezet.

Zal zij Monorath laten aanblijven, een tijdelijke maatregel overwegen of besluiten dat zijn positie niet langer houdbaar is?

Daarbij moet worden vastgesteld of een tijdelijke non-actiefstelling van een minister juridisch mogelijk is en op welke grondslag dat zou kunnen gebeuren. De Grondwet kent de president de bevoegdheid toe om ministers te benoemen en te ontslaan.

Een tijdelijke maatregel zou niet automatisch betekenen dat Monorath schuldig is. Maar de president zal wel moeten afwegen hoe zij de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van het onderzoek waarborgt.

Ook de aanwezigheid van Brunswijk bij het gesprek verdient uitleg. Was hij daar als partijvoorzitter, als voormalig vicepresident die over relevante documenten beschikt, of in beide hoedanigheden?

Zijn deelname is niet automatisch onrechtmatig. Maar wanneer de stukken betrekking hebben op zijn eigen bestuurlijke verleden, is transparantie over zijn rol noodzakelijk.

De verantwoordelijkheid stopt niet bij een handtekening

De TAS-affaire dreigt zich te concentreren op de vraag of Monorath bevoegd was om de arbeidsovereenkomst van Jap-A-Joe te ondertekenen.

Dat is belangrijk, maar niet voldoende.

De verklaringen over de inzet van TAS-medewerkers, de betalingen aan het voormalige vicepresidentiële kabinet en de besluitvorming binnen de Raad van Ministers laten zien dat het onderzoek mogelijk meerdere verantwoordelijke functionarissen moet omvatten.

Als Monorath inderdaad op instructie handelde, moet worden vastgesteld wie die instructies gaf. Als TAS geld uitgaf voor werkzaamheden buiten de eigen organisatie, moet duidelijk worden wie dat autoriseerde. En als de Raad van Ministers bij besluiten betrokken was, moeten de originele goedkeuringen op tafel komen.

Brunswijk kan niet op grond van zijn vroegere functie verantwoordelijk worden gehouden voor iedere afzonderlijke handeling. Maar diezelfde functie is ook geen reden om hem buiten het onderzoek te houden.

President Simons staat donderdag voor een besluit over Monorath. Maar wat gebeurt er met de vragen over Brunswijks eigen rol?

Want zelfs wanneer Monorath morgen wordt ontslagen, blijft één vraag overeind:

Wie bepaalde destijds wat TAS moest doen, wie mocht daarvoor toestemming geven en wie moet nu verantwoording afleggen?

Zolang daarop geen controleerbaar antwoord bestaat, is de TAS-affaire niet opgelost. Dan is hooguit de aandacht verschoven van de ene bestuurder naar de andere.

• Spoor van omstreden TAS-contract leidt rechtstreeks naar kabinet-Brunswijk
• CASAS wil 30 deskundigen voor herstel luchtvaarttoezicht: herstelplan eerst ‘goedgekeurd’, later ‘beoordeeld’
• Diaspora welkom voor donaties, maar niet voor kritiek? Hoe kijken Surinamers hiernaar?
• Surinaamse media zwijgen over onafhankelijkheid en dubbelrollen
• Minister ziet verbetering Saramaccarivier, maar veiligheid van vis nog altijd niet vastgesteld
• Dossier-TAS ontploft: Regering-Simons keek maandenlang toe hoe topbestuur ontspoorde
• Chinese schenking van 350 woningen: na 9 jaar opnieuw een bouwstart
• Surinaamse diaspora in verzet tegen Kenniskring Den Haag en politieke invloed VHP
• Cyanide in de Saramaccarivier: wat wist de overheid en waarom werd niet eerder ingegrepen?
• Goedschalk: Mennonietenproject van 24.000 hectare bos mogelijk illegaal