Chinese schenking van 350 woningen: na 9 jaar opnieuw een bouwstart

De Surinaamse regering heeft op maandag 12 oktober 2026 het officiële startsein gegeven voor de bouw van 350 sociale woningen in Reeberg, district Wanica. President Jennifer Simons en minister Stephen Tsang presenteerden het project als een belangrijke stap in de bestrijding van de woningnood. Uit onderzoek van RINIEUWS naar officiële overheidsdocumenten blijkt echter dat de Chinese schenking al in mei 2017 werd vastgelegd en dat de bouw in de afgelopen jaren meerdere keren werd aangekondigd. Tot op heden is in de geraadpleegde documenten geen bevestiging gevonden dat de 350 woningen eerder zijn opgeleverd.

Project dateert zelfs van vóór 2017

Hoewel de regering-Simons/Rusland op 12 oktober 2026 de bouw officieel heeft ingeluid, is het woningbouwproject allesbehalve nieuw.

In het Herstelplan 2020-2022, dat op 10 mei 2021 aan De Nationale Assemblee werd aangeboden, staat dat het Social Housing Project voor 350 woningen in Reeberg al uit 2016 dateert. Het project was volgens dat document destijds nooit uitgevoerd vanwege problemen met de toewijzing van grond.

De formele overeenkomst met China werd vervolgens in mei 2017 ondertekend. Dat blijkt uit de staatsbegrotingsdocumenten voor 2025 en 2026.

Het oorspronkelijke plan omvatte de bouw van 350 woningen met Chinese financiering. In het Herstelplan werd nog uitgegaan van uitvoering in de periode 2022-2023.

Die planning werd niet gehaald.

Ook in 2023 werd hervatting aangekondigd

Op 9 april 2023 bezocht toenmalig minister van Openbare Werken Riad Nurmohamed het woningbouwproject in Reeberg.

Volgens een officieel bericht van het ministerie betrof het een project uit 2019 dat jarenlang had stilgelegen. Nurmohamed kondigde aan dat de werkzaamheden dankzij de Chinese schenking zouden worden voortgezet.

Een delegatie uit China was volgens het ministerie naar Suriname gekomen om voorbereidingen te treffen voor de werkzaamheden aan de Zwartbondstraat in Reeberg.

Het ging om een terrein van ongeveer 25 hectare waarop zes verschillende woningmodellen zouden worden gebouwd.

Opmerkelijk is dat de regering toen al sprak over voortzetting van een bestaand project, terwijl uit latere officiële documenten blijkt dat de fysieke realisatie van de woningen nog altijd niet was afgerond.

Jaarverslag 2024: nog steeds voorbereidingsfase

Een bijzonder belangrijk document in dit onderzoek is het Jaarverslag 2024 van het ministerie van Openbare Werken.

In tabel 6, waarin de woningbouwprojecten worden opgesomd, staat het Chinese woningbouwproject van 350 woningen opnieuw vermeld.

Als locatie wordt de Zwartbondstraat in Reeberg, achter Proms 1, genoemd.

Bij de voortgang wordt verwezen naar een geplande fysieke start in december 2023. De projectstatus luidt echter nog steeds: ‘Voorbereidingsfase’.

Dat roept vragen op over de daadwerkelijke uitvoering.

In de staatsbegrotingsdocumenten voor 2025 staat namelijk dat grondproblemen in 2023 waren opgelost en dat hierdoor in 2024 met werkzaamheden kon worden begonnen.

Wat die werkzaamheden concreet inhielden, hoeveel woningen daadwerkelijk in aanbouw waren en waarom het jaarverslag nog van voorbereidingen spreekt, wordt in de geraadpleegde documenten niet duidelijk gemaakt.

In juli 2026 ook al een officiële start in Reeberg

Opvallend is dat de regering-Simons/Rusland op 8 juli 2026, drie maanden vóór het officiële startsein voor de Chinese schenkwoningen, eveneens een woningbouwceremonie hield in Reeberg.

Tijdens die bijeenkomst werd het Nationaal Huisvestingsprogramma Suriname (NaHuSur) gelanceerd. Daarbij werd aangekondigd dat 67 woningen en appartementen zouden worden gerealiseerd.

Minister Stephen Tsang verklaarde toen dat het woningbouwproject Reeberg al in 2019 was begonnen en dat ongeveer 50 procent van de infrastructuur inmiddels was voltooid.

Volgens de officiële overheidsinformatie omvat de bredere ontwikkeling van Reeberg meerdere onderdelen. Zo staan in blok 3a onder meer 150 woningen binnen het Affordable Housing Project en 27 modelwoningen gepland. In blok 3b gaat het om 67 woningen, appartementen en aanvullende voorzieningen.

Deze projecten moeten worden onderscheiden van het afzonderlijke Chinese schenkingproject voor 350 woningen.

Daarmee krijgt de voortgang een belangrijke nieuwe dimensie. Terwijl de regering in juli sprak over gedeeltelijk voltooide infrastructuur in Reeberg, werd drie maanden later pas het officiële startsein gegeven voor de bouw van de Chinese woningen.

De beschikbare informatie maakt niet duidelijk in hoeverre de eerder aangelegde infrastructuur ook ten goede komt aan het Chinese woningbouwproject.

Evenmin blijkt uit de bekendmakingen of er vóór oktober 2026 al fysieke bouwwerkzaamheden aan de 350 Chinese woningen waren uitgevoerd.

De vraag blijft daarom welke concrete resultaten het Chinese woningbouwproject in de jaren vóór de nieuwe startceremonie heeft opgeleverd.

Chinese schenking van ruim US$ 26 miljoen

Uit de staatsbegrotingsdocumenten blijkt bovendien dat de bouw van de woningen wordt gefinancierd met een Chinese schenking van ruim 176 miljoen Chinese yuan, destijds omgerekend naar ongeveer US$ 26,26 miljoen.

Dat betekent echter niet dat het project voor Suriname volledig kosteloos is.

Volgens de uitvoeringsovereenkomst moet de Surinaamse overheid zelf zorgen voor permanente aansluitingen op elektriciteit en water.

In de begroting voor 2025 werd SRD 11,25 miljoen opgenomen als Surinaamse bijdrage aan het project. In het Financieel Jaarplan 2026 wordt voor het betreffende programma een bedrag van SRD 14,9 miljoen geraamd.

Deze bedragen zijn begrotingsramingen en vormen op zichzelf geen bewijs dat de middelen daadwerkelijk volledig zijn besteed.

Een openbaar, volledig overzicht van de sinds 2017 gemaakte voorbereidingskosten en gerealiseerde werkzaamheden is in de geraadpleegde bronnen niet aangetroffen.

Zijn de woningen eigenlijk gratis voor Surinamers?

De Chinese regering financiert de bouw van 350 sociale woningen, maar daarmee staat nog niet vast dat toekomstige bewoners deze woningen gratis krijgen.

Het ministerie van Openbare Werken maakte in april 2023 al bekend dat voor de verstrekking betaling en registratie vereist zouden zijn.

Het inmiddels gelanceerde Nationaal Huisvestingsprogramma Suriname biedt financiering tegen rentepercentages van 3, 5 en 7 procent. Uit de beschikbare informatie blijkt echter niet welke voorwaarden specifiek voor de 350 Chinese schenkwoningen zullen gelden.

Ook is nog niet bekend wat de woningen toekomstige bewoners daadwerkelijk gaan kosten.

Opnieuw twee jaar wachten

Minister Stephen Tsang heeft bij de officiële start op 12 oktober 2026 verklaard dat alle 350 woningen binnen twee jaar gebouwd moeten zijn.

Daarmee verschuift de verwachte oplevering naar oktober 2028.

Volgens de minister zal het totale project vier jaar beslaan, omdat de aannemer na de bouw nog twee jaar verantwoordelijk blijft voor onderhoud.

De nieuwe planning komt ruim elf jaar na de ondertekening van de overeenkomst met China.

Ook moet onderscheid worden gemaakt tussen dit Chinese woningbouwproject en het Landelijk Woningbouwprogramma in Reeberg, waarbij honderden bouwkavels worden ontwikkeld. Het bouwrijp maken of opleveren van kavels is niet hetzelfde als het opleveren van de 350 Chinese schenkwoningen.

Waar zijn de resultaten van de afgelopen jaren?

Uit de geraadpleegde documenten blijkt dat het woningbouwproject onder verschillende regeringen onderwerp is geweest van aankondigingen, voorbereidingen en nieuwe planningen.

Tijdens de regering-Bouterse werd de overeenkomst met China getekend. Onder de regering-Santokhi/Brunswijk werden de hervatting en verdere uitvoering aangekondigd. Nu heeft de regering-Simons/Rusland opnieuw het officiële startsein gegeven.

Dat betekent niet dat er in de tussenliggende jaren helemaal geen werkzaamheden zijn uitgevoerd. Wel ontbreekt in de onderzochte documenten een duidelijk overzicht van hoeveel van de 350 woningen daadwerkelijk zijn gebouwd en of er al woningen zijn overgedragen.

Daarom blijven belangrijke vragen onbeantwoord. Welke werkzaamheden zijn in 2024 en 2025 uitgevoerd? Hoeveel geld heeft Suriname inmiddels aan voorbereidingen en voorzieningen besteed? Waarom was opnieuw een officiële bouwstart nodig? En welke garanties zijn er dat de woningen deze keer daadwerkelijk binnen twee jaar worden opgeleverd?

De Chinese schenking is inmiddels negen jaar oud. Voor de Surinaamse woningzoekenden zal uiteindelijk niet het aantal officiële startmomenten tellen, maar het aantal woningen waarvan zij daadwerkelijk de sleutel ontvangen.

Bronnen RINIEUWS

Dit artikel is gebaseerd op de volgende officiële Surinaamse overheidsdocumenten:

1. Herstelplan 2020-2022, pagina 111 – project uit 2016 en grondproblemen
2. Ministerie van Openbare Werken – bezoek minister Nurmohamed aan Reeberg, 9 april 2023
3. Jaarverslag Openbare Werken 2024 – tabel 6, voortgang Social Housing Project 350
4. Staatsbegroting 2025 – financiering en uitvoering Chinese woningbouwproject
5. Financieel Jaarplan 2026 – Chinese schenking en Surinaamse begrotingsbijdrage
6. Kabinet van de President – Bouw 350 sociale woningen te Reeberg van start, 12 oktober 2026
7. NaHuSur – lancering van 8 juli 2026, Overheid – ontwikkeling Reeberg,
8. NaHuSur – financieringsvoorwaarden en Openbare Werken – verklaring uit 2023