Zet Brunswijk Simons politiek onder druk? NDP-dossiers duiken op in strijd om Monorath

De strijd om het politieke voortbestaan van minister Harish Monorath krijgt een steeds scherpere wending. Terwijl president Jennifer Simons zich buigt over zijn positie, wordt ABOP-voorzitter Ronnie Brunswijk geconfronteerd met vragen over mogelijke belastende informatie over NDP-toppers. Opvallend is het moment waarop dit gebeurt: donderdag 12 november, kort voor zijn nieuwe afspraak met de president. Wat begon als een affaire rond de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS), dreigt daarmee uit te groeien tot een krachtmeting binnen de coalitie.

Woensdag 11 november werd tijdens een coalitietop gesproken over de positie van Monorath. De minister van Justitie en Veiligheid ligt onder vuur vanwege omstreden financiële en bestuurlijke afspraken uit zijn periode als president-commissaris van TAS. Tegen hem is een strafklacht ingediend.

Na afloop van het overleg sprak Sunweb TV met verschillende betrokkenen. Daaruit bleek dat de coalitie nog geen definitieve duidelijkheid kon geven over het lot van de minister. De uiteindelijke beslissing ligt bij president Simons.

Brunswijk heeft zich inmiddels nadrukkelijk achter zijn partijgenoot opgesteld. Zijn verdediging roept echter steeds meer vragen op, zeker omdat ook zijn eigen bestuurlijke verleden een rol speelt in het TAS-dossier.

Waarom komen de NDP-toppers juist nu ter sprake?

Donderdag 12 november, voorafgaand aan zijn nieuwe afspraak met Simons, werd Brunswijk door verschillende media geconfronteerd met de vraag of hij over belastende informatie van NDP-toppers beschikt.

Hij wilde niet inhoudelijk op die mogelijke dossiers ingaan. Wel verwees hij naar zijn vijf jaar als vicepresident, waarin hij naar eigen zeggen niet de problemen van andere politieke partijen publiekelijk aan de orde stelde.

Zijn reactie maakt één ding niet duidelijk: beschikt Brunswijk daadwerkelijk over concrete informatie, of gaat het om politieke beweringen waarvan de inhoud nog moet worden vastgesteld?

Juist de timing verdient aandacht. Terwijl zijn eigen partijgenoot onder zware druk staat, worden mogelijke misstanden bij politici van een andere coalitiepartij onderwerp van gesprek.

Als dergelijke informatie bestaat, waarom is die dan niet eerder aan de bevoegde instanties overgedragen? En welke reden zou er zijn om die informatie achter te houden?

Het zou een kwalijke ontwikkeling zijn als mogelijke onregelmatigheden pas relevant worden wanneer de politieke positie van een partijgenoot in gevaar komt. In een rechtsstaat horen vermoedens van strafbare feiten onderzocht te worden, ongeacht de partij waarvan een betrokkene lid is.

Belastende informatie mag geen politieke verzekering worden waarmee partijen elkaar buiten schot houden.

Hoeveel politieke ruimte heeft Simons nog?

Brunswijk kreeg donderdag ook de vraag of hij zou opstappen wanneer Monorath wordt ontslagen. Zijn antwoord was dat die beslissing bij de partij ligt en dat hij daarover niet alleen beslist.

Daarmee kondigde hij geen vertrek aan, maar liet hij de mogelijkheid van politieke consequenties open.

Voor president Simons maakt dat de situatie gevoelig. Zij moet beoordelen of Monorath nog voldoende vertrouwen geniet om zijn functie uit te oefenen, terwijl een belangrijke coalitiepartner zich openlijk achter de minister schaart.

Een partijvoorzitter mag zijn bewindsman verdedigen. Maar wanneer het behoud van een minister een kwestie wordt van coalitiemacht, dreigt de inhoudelijke beoordeling naar de achtergrond te verdwijnen.

De vraag is of Simons haar beslissing uitsluitend kan baseren op bestuurlijke verantwoordelijkheid, of dat zij ook rekening moet houden met de mogelijke reactie van Brunswijk en zijn partij.

Van daadwerkelijke politieke chantage is op basis van de beschikbare uitspraken geen bewijs. Wel ontstaat het beeld van een president die een beslissing moet nemen terwijl de politieke gevolgen boven de coalitie hangen.

Brunswijks eigen rol bij TAS verdient onderzoek

Opmerkelijk is dat Brunswijk met documenten probeert aan te tonen dat Monorath bij TAS niet op eigen initiatief handelde, maar opdrachten uitvoerde van de toenmalige politieke leiding.

Daarmee komt onvermijdelijk ook zijn eigen rol in beeld.

Brunswijk was destijds vicepresident. Uit een brief van 7 september 2020 blijkt dat vanuit zijn kabinet toestemming werd gevraagd voor aanvullende werkzaamheden van Wendy Jap-A-Joe. Daarbij werd gesproken over een overeengekomen toelage.

De correspondentie bewijst op zichzelf geen onrechtmatigheid, maar maakt verder onderzoek naar de besluitvorming noodzakelijk.

Wie gaf opdracht voor de werkzaamheden? Wie keurde de financiële afspraken goed? Welke instantie moest de kosten dragen en op welke wettelijke grondslag gebeurde dat?

Ook moet worden vastgesteld in hoeverre deze regeling verband hield met de latere omstreden arbeidsovereenkomst bij TAS.

Als Monorath inderdaad handelde op instructie van de politieke leiding, kan het onderzoek niet ophouden bij degene die de documenten ondertekende. Dan moet ook worden vastgesteld welke verantwoordelijkheid de opdrachtgevers droegen.

Het zou bijzonder wrang zijn als documenten die Monorath moeten vrijpleiten, uiteindelijk juist meer duidelijkheid geven over de betrokkenheid van zijn politieke beschermheer.

Behoorlijk bestuur of politieke bescherming?

Dat tegen Monorath een strafklacht is ingediend, betekent niet dat hij schuldig is. Hij heeft recht op een zorgvuldig onderzoek en wederhoor.

Tegelijkertijd is een minister politiek verantwoordelijk voor zijn functioneren en de mate waarin hij het vertrouwen van de regering geniet. Daarvoor is niet noodzakelijk eerst een strafrechtelijke veroordeling vereist.

Juist omdat Monorath leiding geeft aan Justitie en Veiligheid, moet iedere schijn van belangenverstrengeling of ongeoorloofde beïnvloeding serieus worden genomen.

President Simons heeft behoorlijk bestuur tot een belangrijk uitgangspunt van haar regering gemaakt. De TAS-affaire biedt haar nu de gelegenheid te laten zien hoe dat beginsel in de praktijk wordt toegepast.

Een besluit om Monorath te handhaven vraagt om een overtuigende onderbouwing. Een eventueel ontslag moet eveneens zorgvuldig worden gemotiveerd. In beide gevallen behoren de feiten doorslaggevend te zijn, niet de politieke wensen van een coalitiepartner.

Brunswijk heeft ondertussen zelf iets uit te leggen. Niet alleen over zijn felle verdediging van Monorath, maar ook over zijn betrokkenheid bij de toenmalige TAS-afspraken en zijn reactie op vragen over mogelijke NDP-dossiers.

De politieke spanning mag niet afleiden van waar het uiteindelijk om gaat: de vraag of overheidsgeld, bevoegdheden en bestuurlijke verantwoordelijkheden correct zijn behandeld.

De TAS-affaire is daarmee ook een test voor het gezag van president Simons. Kan zij zelfstandig beslissen over haar minister, of bepaalt de politieke macht van Ronnie Brunswijk hoeveel ruimte zij daarvoor krijgt?

Die vraag verdient een antwoord. Want behoorlijk bestuur begint waar politieke bescherming ophoudt.

• Simons: Monorath heeft geen keuze en moet opstappen
• Zet Brunswijk Simons politiek onder druk? NDP-dossiers duiken op in strijd om Monorath
• 8.000 goudzoekers in gevaar? Sampie slaat alarm. Maar over de schade aan mens en natuur blijft het opvallend stil.
• Jordan eist openheid over topsalarissen, maar hoe zit het bij EBS, SWM en de eigen ABOP?
• Schoolvervoer opnieuw op instorten: overheid betaalt niet en leerlingen dreigen de dupe te worden
• Spoor van omstreden TAS-contract leidt rechtstreeks naar kabinet-Brunswijk
• CASAS wil 30 deskundigen voor herstel luchtvaarttoezicht: herstelplan eerst ‘goedgekeurd’, later ‘beoordeeld’
• Diaspora welkom voor donaties, maar niet voor kritiek? Hoe kijken Surinamers hiernaar?
• RINIEUWS waarschuwde al in 2025 voor Jin Chan: Simons erkent chaos, onderzoek echtgenoot roept vragen op
• NMA erkent gebrekkige controle op gevaarlijke stoffen: regels bestaan, maar toezicht schiet tekort