CASAS wil 30 deskundigen voor herstel luchtvaarttoezicht: herstelplan eerst ‘goedgekeurd’, later ‘beoordeeld’

De Surinaamse luchtvaartautoriteit CASAS wil haar inspectieapparaat uitbreiden tot ongeveer dertig deskundigen, maar kan geen vaste einddatum noemen voor het herstel van het luchtvaarttoezicht. Tegelijkertijd roept de status van het herstelplan vragen op. Waar CASAS aanvankelijk sprak van goedkeuring door de Europese luchtvaartveiligheidsorganisatie EASA, gebruikt de autoriteit in latere correspondentie met RINIEUWS het woord ‘beoordeeld’. Nog opvallender is dat CASAS erkent dat de tekortkomingen ook bestuurlijke en organisatorische aspecten omvatten, terwijl onduidelijk blijft welke verantwoordelijkheid de eigen leiding daarvoor draagt.

Dat blijkt uit schriftelijke antwoorden die RINIEUWS ontving naar aanleiding van de certificeringsstop van 27 oktober 2026. In een aanvullende reactie van 10 november gaat CASAS ook in op de kritiek van luchtvaartdeskundige Romeo Stienstra en de bestuurlijke verantwoordelijkheid van directeur Anjulio Wolf.

De problemen spelen al langer. Op 3 juni 2025 plaatste de Europese Commissie alle in Suriname gecertificeerde luchtvaartmaatschappijen op de Europese veiligheidslijst wegens ernstige tekortkomingen in het toezicht. Ruim een jaar later worden opnieuw hervormingen aangekondigd. De vraag is waarom eerdere verbeteringen onvoldoende resultaat hebben opgeleverd.

Eerst goedgekeurd, daarna beoordeeld

In haar officiële verklaring van 5 november meldde CASAS dat het ingediende herstelplan met correctieve en preventieve maatregelen door EASA was goedgekeurd. In de daaropvolgende schriftelijke beantwoording aan RINIEUWS spreekt de toezichthouder echter over plannen die door EASA zijn beoordeeld.

Of beide formuleringen op dezelfde formele beoordelingsfase betrekking hebben, wordt niet toegelicht. Evenmin verstrekt CASAS een datum of document waaruit de precieze status van de genoemde goedkeuring blijkt.

Luchtvaartdeskundige Romeo Stienstra vindt dit onderscheid wezenlijk. Volgens hem is een beoordeeld of geaccepteerd herstelplan nog geen bewijs dat de vastgestelde tekortkomingen daadwerkelijk zijn verholpen.

Daarvoor moet de autoriteit aantonen dat de aangekondigde maatregelen zijn uitgevoerd, onafhankelijk zijn gecontroleerd en duurzaam functioneren.

CASAS bevestigt zelf dat de uitvoering nog gaande is. Welke tekortkomingen inmiddels aantoonbaar zijn opgelost en welke nog openstaan, wordt in de antwoorden niet gespecificeerd.

Een herstelplan kan op papier zijn goedgekeurd. Maar daarmee is het luchtvaarttoezicht nog niet hersteld.

CASAS heeft de oorzaken onderzocht, maar wat zijn de conclusies?

Een andere opmerkelijke erkenning betreft de bestuurlijke kant van de problemen.

CASAS bevestigt dat de tekortkomingen niet uitsluitend samenhangen met regelgeving en personeelscapaciteit. Ook organisatiestructuur, werkprocessen en verantwoordelijkheden worden genoemd.

Volgens de autoriteit is bovendien al een analyse uitgevoerd naar de onderliggende oorzaken. De uitkomsten daarvan zouden de basis vormen voor het huidige hersteltraject.

Maar welke bestuurlijke tekortkomingen zijn daarbij vastgesteld? Welke veranderingen zijn noodzakelijk en welke conclusies zijn getrokken over de verantwoordelijkheid van eerdere en huidige leidinggevenden?

De schriftelijke antwoorden geven daarover geen concrete informatie.

CASAS verwijst naar internationale beoordelingen door ICAO en de Europese Unie. Die onderzoeken zijn relevant voor de kwaliteit van het luchtvaarttoezicht, maar vormen niet automatisch een afzonderlijke doorlichting van het functioneren van de directie.

De organisatie zegt geen bezwaar te hebben tegen aanvullende onafhankelijke toetsing wanneer die binnen de geldende institutionele kaders noodzakelijk wordt geacht. Een concrete toezegging om de huidige leiding afzonderlijk te laten onderzoeken, ontbreekt.

Dat maakt de vraag naar de resultaten van de eigen oorzakenanalyse des te belangrijker.

Dertig deskundigen nodig, maar hoe wordt nu toezicht gehouden?

CASAS wil haar inspectieapparaat uitbreiden tot ongeveer dertig deskundigen, ruim tweemaal de huidige beschikbare capaciteit. Hoeveel volledig gekwalificeerde inspecteurs momenteel zelfstandig bevoegd zijn om de verschillende toezichtstaken uit te voeren, vermeldt de autoriteit niet.

De organisatie zoekt ondersteuning bij internationale partners, waaronder het Regional Safety Oversight Cooperation System (SRVSOP). Daarnaast moet het Surinaamse regelgevingskader worden gemoderniseerd, omdat dit volgens CASAS op onderdelen onvolledig is. De aanpassingen vereisen zelfs wijzigingen in de nationale wetgeving.

Tegelijkertijd benadrukt CASAS dat het reguliere toezicht op bestaande luchtvaartactiviteiten onverminderd wordt voortgezet.

Daarmee ontstaat een belangrijke vraag. Als de huidige capaciteit zo aanzienlijk moet worden versterkt dat bepaalde nieuwe certificeringen tijdelijk worden opgeschort, hoe wordt dan aangetoond dat de beschikbare inspecteurs voldoende zijn toegerust voor het toezicht op bestaande activiteiten?

De maatregel betekent niet automatisch dat bestaande vluchten onveilig zijn. Maar de noodzaak van uitbreiding maakt inzicht in de huidige toezichtcapaciteit des te relevanter.

Stienstra vreest opnieuw lap- en plakwerk

Volgens Romeo Stienstra ligt het probleem dieper dan een tekort aan personeel of verouderde voorschriften. Hij wijst op leiderschap, professionaliteit en een bestuurscultuur die volgens hem onvoldoende in staat is gebleken zichzelf te corrigeren.

Suriname heeft volgens de deskundige in het verleden al vaker buitenlandse specialisten aangetrokken en verbeterprogramma’s uitgevoerd. Toch bleven de structurele problemen bestaan.

Wanneer internationale experts opnieuw slechts trainingen verzorgen en rapporten opstellen terwijl de bestaande bestuursstructuur intact blijft, noemt hij dat “water naar zee dragen”.

Stienstra pleit daarom voor een volledige onafhankelijke doorlichting van CASAS, inclusief de deskundigheid, integriteit en geschiktheid van medewerkers en leidinggevenden.

Vervolgens zou een internationaal team van gekwalificeerde luchtvaarttoezichtexperts tijdelijk de operationele leiding over het herstel moeten krijgen, met een wettelijk mandaat en daadwerkelijke beslissingsbevoegdheden.

Tegelijkertijd moeten Surinaamse professionals, ook uit de diaspora, langdurig worden opgeleid om de verantwoordelijkheden uiteindelijk zelfstandig over te nemen.

Dat betekent volgens hem niet dat iedere huidige medewerker moet vertrekken. Wie aantoonbaar geschikt is, kan onderdeel blijven van de vernieuwde organisatie.

CASAS kiest echter voor versterking van de bestaande organisatie, met buitenlandse deskundigen voor technische ondersteuning, capaciteitsopbouw en kennisoverdracht.

Het meningsverschil draait daarmee niet om de noodzaak van internationale hulp, maar om de vraag wie het herstel moet leiden en controleren.

Directeur Wolf: verbeteringen gestart, maar resultaten bleven achter

RINIEUWS legde ook de kritiek op de bestuurlijke verantwoordelijkheid van CASAS-directeur Anjulio Wolf rechtstreeks aan de luchtvaartautoriteit voor.

Stienstra wijst erop dat Wolf gedurende een deel van de periode waarin de problemen ontstonden zelf bij de leiding betrokken was. Volgens hem moet daarom ook diens eerdere bestuurlijke rol worden onderzocht.

CASAS noemt in haar reactie verschillende initiatieven die tijdens een eerdere directeursperiode van Wolf werden gestart, waaronder het actualiseren van regelgeving, het bijscholen van personeel en het ontwikkelen van toezicht op helikopteroperaties.

Volgens de autoriteit heeft de COVID-19-pandemie de voortgang aanzienlijk beïnvloed. Tegelijkertijd erkent CASAS dat niet alle noodzakelijke verbeteringen destijds volledig konden worden gerealiseerd.

De toezichthouder vindt het niet zorgvuldig om zonder een integrale beoordeling conclusies te trekken over bestuurlijke verantwoordelijkheid.

Die uitleg roept echter nieuwe vragen op. Welke verbeteringen zijn daadwerkelijk afgerond? Welke doelstellingen werden niet gehaald? En in hoeverre verklaart de pandemie het uitblijven van duurzaam resultaat?

Dat tijdens Wolfs eerdere directeursperiode maatregelen werden gestart, betekent niet automatisch dat zij ook effectief waren.

Daarmee is niet vastgesteld dat Wolf persoonlijk verantwoordelijk is voor specifieke tekortkomingen. Maar evenmin is duidelijk of zijn eerdere bestuurlijke rol onafhankelijk is geëvalueerd.

Als volgens CASAS een integrale beoordeling nodig is om verantwoordelijkheid vast te stellen, zal die beoordeling dan ook daadwerkelijk plaatsvinden?

CASAS: getroffen certificeringsaanvragen ‘nihil’

Over de certificeringsstop van 27 oktober verstrekt CASAS een opvallende verduidelijking.

Volgens de autoriteit waren op het moment van de opschorting geen lopende certificeringstrajecten die rechtstreeks door de maatregel werden geraakt.

CASAS schrijft letterlijk:

“Het aantal rechtstreeks getroffen lopende certificeringsaanvragen is daardoor nihil.”

Dat betekent volgens CASAS dat geen bestaande lopende aanvragen werden stilgelegd.

Maar daarmee zijn toekomstige gevolgen niet uitgesloten. Nieuwe certificeringen en bepaalde uitbreidingen van bestaande operationele goedkeuringen blijven voorlopig beperkt.

Of luchtvaartmaatschappijen hierdoor investeringen moeten uitstellen of financiële schade ondervinden, is nog niet vastgesteld.

CASAS zegt dat de activiteiten kunnen worden hervat zodra dit verantwoord mogelijk is. Daarvoor hoeft niet noodzakelijkerwijs het volledige herstelplan te zijn uitgevoerd of Suriname van de Europese veiligheidslijst te zijn verwijderd.

Welke voorwaarden voor hervatting gelden, wordt niet concreet gemaakt.

Nihil getroffen lopende aanvragen betekent dus niet automatisch nihil gevolgen voor toekomstige luchtvaartactiviteiten.

Werkgroep uit 2025 en ontbrekende financiële duidelijkheid

Ook eerdere herstelinitiatieven blijven vragen oproepen.

In augustus 2025 stelde het Kabinet van de President een tijdelijke luchtvaartwerkgroep in. RINIEUWS vroeg CASAS naar de aanbevelingen en resultaten daarvan, maar werd voor verdere informatie verwezen naar het Kabinet van de President.

Daardoor blijft onduidelijk wat de werkgroep daadwerkelijk heeft opgeleverd en welke aanbevelingen zijn uitgevoerd.

Daarnaast benadrukt CASAS dat het herstel voldoende financiële middelen vereist. De regering heeft volgens de autoriteit haar steun uitgesproken en de Raad van Commissarissen houdt namens haar bestuurlijk toezicht op het traject.

Concrete bedragen, financieringsafspraken en termijnen voor de uitbreiding van het inspectieapparaat worden in de ontvangen antwoorden echter niet genoemd.

Ook luchtvaartmaatschappijen moeten volgens CASAS eigen tekortkomingen aanpakken. De verantwoordelijkheid voor het controleren van die maatregelen blijft bij de toezichthouder liggen.

Daarmee moet CASAS niet alleen haar eigen organisatie versterken, maar tegelijkertijd blijven toezien op de verbeteringen binnen de sector.

Waar blijven de meetbare resultaten?

CASAS bevestigt dat voor het volledige herstelproject geen vaste einddatum bestaat.

Stienstra begrijpt dat de luchtvaartautoriteit niet zelf kan bepalen wanneer de Europese Commissie de internationale beperkingen opheft. Maar volgens hem ontslaat dat CASAS niet van de verantwoordelijkheid om voor de eigen verbetermaatregelen concrete deadlines, verantwoordelijken en toetsbare doelstellingen vast te stellen.

De toezichthouder belooft regelmatig informatie te verstrekken over de voortgang en verwijst naar onafhankelijke beoordelingen. Een concreet overzicht van de belangrijkste mijlpalen ontbreekt echter in de schriftelijke beantwoording.

Voor de Surinaamse luchtvaartsector is dat geen detail. Het herstel van internationaal vertrouwen hangt uiteindelijk af van aantoonbare resultaten, niet van de hoeveelheid aangekondigde plannen.

CASAS erkent inmiddels dat de problemen verder gaan dan personeelstekorten en gebrekkige regelgeving. De onderliggende oorzaken zijn volgens de autoriteit al onderzocht. Toch blijft onduidelijk welke bestuurlijke conclusies daaruit zijn getrokken en welke gevolgen die hebben voor de huidige leiding.

Dertig deskundigen kunnen de inspectiecapaciteit versterken. Een herstelplan kan worden goedgekeurd en buitenlandse experts kunnen jarenlang ondersteuning bieden. Maar geen van die maatregelen verklaart op zichzelf waarom eerdere hervormingen onvoldoende resultaat opleverden.

Daar ligt de kern van de kritiek van Stienstra. CASAS wil de bestaande organisatie versterken, terwijl de deskundige betwijfelt of werkelijk herstel mogelijk is zonder eerst de bestuurlijke structuur onafhankelijk te beoordelen.

De vraag is daarom niet alleen wanneer het Surinaamse luchtvaarttoezicht hersteld zal zijn, maar ook wie onafhankelijk vaststelt of de mensen die dat herstel moeten uitvoeren, daarvoor voldoende zijn toegerust.

Want zonder die duidelijkheid blijft één risico bestaan: dat Suriname straks wel een nieuwe organisatie op papier heeft, maar in de praktijk opnieuw met dezelfde tekortkomingen wordt geconfronteerd.

• CASAS wil 30 deskundigen voor herstel luchtvaarttoezicht: herstelplan eerst ‘goedgekeurd’, later ‘beoordeeld’
• Diaspora welkom voor donaties, maar niet voor kritiek? Hoe kijken Surinamers hiernaar?
• RINIEUWS waarschuwde al in 2025 voor Jin Chan: Simons erkent chaos, onderzoek echtgenoot roept vragen op
• NMA erkent gebrekkige controle op gevaarlijke stoffen: regels bestaan, maar toezicht schiet tekort
• Veiligheidsdiensten ontkennen aanwezigheid Comando Vermelho in binnenland
• BLIJFT MONORATH MINISTER OF MOET HIJ VERTREKKEN?
• Simons: Brunswijk heeft geen rol bij goudordening — maar wie controleert zijn concessies
• Open brief aan president Simons: De macht ligt bij het volk, niet bij de ABOP
• Ravage op Afobakaweg na botsing bij mast 5, gasflessen op het wegdek
• MONORATH VERWIJT VHP DAT ZE TIJDENS HAAR EIGEN REGEERPERIODE NIET IN DE POLITIE INVESTEERDE