Del Castilho over RO: ‘Het is een ramp voor de burger, niet alleen voor de minister’

DA’91-voorzitter Angelic Del Castilho heeft in een gesprek met Ri-Podcast harde woorden gebruikt over de situatie binnen het ministerie van Regionale Ontwikkeling. Aanleiding vormen de recente uitspraken van minister Miquella Huur, die zelf sprak van onderfinanciering, gebrekkige communicatie, achterstallige administratie, huisvestingsproblemen en een ministerie dat op bepaalde vlakken “nog steeds in een ramp zit”.

Volgens Del Castilho is die situatie veel ernstiger dan alleen een intern probleem van één ministerie. Zij stelt dat wat zich bij Regionale Ontwikkeling afspeelt, in werkelijkheid een spiegel is van bredere structurele tekortkomingen binnen het Surinaamse overheidsapparaat.

“Het verhaal van RO is typerend voor het totaaloverheidsbeleid,” zei Del Castilho in de podcast. “Het is een ramp voor de burger, niet alleen voor de minister.”

Volgens haar heeft de samenleving weinig aan een minister die vooral de eigen problemen opsomt, zonder tegelijkertijd duidelijk te maken welke concrete oplossingen er op korte termijn komen. Zij benadrukt dat burgers geen boodschap hebben aan bestuurlijke uitleg over tekorten, verouderde systemen en interne chaos, als de dienstverlening intussen uitblijft.

“De minister moet aan de samenleving aangeven waar ze naartoe wil, hoe ze daar wil komen en wat mensen concreet mogen verwachten,” aldus Del Castilho. “Om de samenleving te vertellen hoeveel problemen je hebt, daarmee heb je nog niks voor hen gedaan.”

Del Castilho ziet vooral het gebrek aan lange termijnplanning als een rode draad. Zij wees erop dat problemen rond huisvesting, administratie en organisatie niet van gisteren zijn, maar zich al over meerdere regeringen uitstrekken. Volgens haar toont dit aan dat fundamentele keuzes binnen de overheid te vaak zonder visie op de toekomst zijn gemaakt.

• Nieuwe korpschef Pinas krijgt zware opdracht: ‘Cijfers dalen, maar burger voelt zich onveilig’
• UPDATE: VWPU legt onderwijs stil ondanks eerder opschorten acties na overleg met vicepresident
• Paramaribo krijgt centrum tegen mensenhandel en uitbuiting van migrantenvrouwen
• Del Castilho over RO: ‘Het is een ramp voor de burger, niet alleen voor de minister’
• Brandstoftekort Guyana: regering stelt bevolking gerust

Ook op het punt van huisvesting uitte de DA’91-voorzitter stevige kritiek. Zij kan zich vinden in het standpunt dat de overheid minder afhankelijk moet zijn van huurpanden en veel meer moet investeren in gebouwen die eigendom zijn van de staat. Volgens haar leidt het structureel huren van panden niet alleen tot verspilling, maar ook tot vriendjespolitiek, waardevermeerdering van privébezit op kosten van de belastingbetaler en een gebrek aan duurzame opbouw van staatsbezit.

Maar volgens Del Castilho gaat het probleem veel verder dan gebouwen alleen. Zij noemt de administratieve wanorde binnen de overheid een van de grootste oorzaken van slecht beleid, inefficiëntie en ruimte voor misbruik. Als stukken zoekraken, dossiers niet op orde zijn en data verspreid of onvolledig zijn, wordt degelijk bestuur volgens haar bijna onmogelijk.

“Dan moet je je afvragen: is het onkunde of is het onwil?” zei zij. “Zodra je alle data goed vastlegt, kan alles gecontroleerd en geverifieerd worden. Dan komt er meer transparantie. En juist daar zit vaak de weerstand.”

Volgens haar maakt de gebrekkige administratie het ook moeilijk om beleid goed te plannen, uit te voeren en te evalueren. Zonder betrouwbare gegevens kan een ministerie volgens haar niet eens exact aangeven hoeveel geld er nodig is, waar de grootste noden zitten en hoe middelen eerlijk verdeeld moeten worden. In dat licht vindt zij het veelzeggend dat minister Huur enerzijds spreekt over te weinig middelen, maar anderzijds toegeeft dat essentiële informatie en complete quickscanresultaten ontbreken.

• Nieuwe korpschef Pinas krijgt zware opdracht: ‘Cijfers dalen, maar burger voelt zich onveilig’
• UPDATE: VWPU legt onderwijs stil ondanks eerder opschorten acties na overleg met vicepresident
• Paramaribo krijgt centrum tegen mensenhandel en uitbuiting van migrantenvrouwen
• Del Castilho over RO: ‘Het is een ramp voor de burger, niet alleen voor de minister’
• Man met steekwond in hals dood aangetroffen langs Martin Luther Kingweg

“Hoe weet je hoeveel tekort je hebt, als je niet weet wat je precies nodig hebt?” vroeg Del Castilho zich af. Volgens haar laat die combinatie van onderfinanciering en organisatorische zwakte zien dat het ministerie nog altijd onvoldoende grip heeft op de eigen situatie.

Ze sprak ook haar zorg uit over de werkomstandigheden van ambtenaren. Dat medewerkers letterlijk op elkaar zitten, bij regen naar huis moeten worden gestuurd en in verouderde of lekkende gebouwen moeten werken, noemt zij onacceptabel. Volgens haar schaadt dat niet alleen de motivatie van personeel, maar ook de kwaliteit van de dienstverlening aan burgers.

“Het minste wat je een ambtenaar kan geven, is een prettige, schone en veilige werkplek,” zei ze. “Als mensen onder zulke omstandigheden moeten werken, dan is het niet vreemd dat de dienstverlening daaronder lijdt.”

Del Castilho wees er verder op dat veel ambtenaren ten onrechte als ongemotiveerd of lui worden weggezet, terwijl de omstandigheden waarin zij moeten functioneren vaak slecht zijn. Zij vindt dat de overheid te weinig respect toont voor het eigen personeel, juist door onvoldoende te investeren in werkplekken, apparatuur en randvoorwaarden voor goed functioneren.

In het gesprek werd ook verwezen naar de analyse van voormalig minister Robert Peneux, die eerder stelde dat het overheidsapparaat al langer wordt uitgehold door politieke benoemingen, scheve beloningen en het loslaten van het FISO-systeem. Del Castilho zei zich volledig in dat bredere beeld te herkennen.

Volgens haar is het ambtelijk apparaat in de afgelopen jaren steeds verder scheefgegroeid doordat functies niet langer consequent worden ingevuld op basis van opleiding, ervaring en duidelijke profielen. Daardoor raken gekwalificeerde ambtenaren ontmoedigd en wordt carrièreopbouw binnen de overheid afhankelijk van politieke steun, in plaats van deskundigheid.

Zij noemde dat een ernstige ontwikkeling, omdat juist een professioneel en stabiel ambtenarenapparaat noodzakelijk is om beleid uit te voeren en continuïteit te waarborgen, ongeacht welke regering aan de macht is.

De harde conclusie van Del Castilho is dat de problemen bij Regionale Ontwikkeling niet los gezien kunnen worden van de bredere bestuurscultuur in Suriname. Voor haar is het ministerie geen uitzondering, maar eerder een zichtbaar voorbeeld van wat er misgaat wanneer lange termijnvisie, transparantie, degelijke administratie en politieke wil ontbreken.

Met haar optreden in Ri-Podcast gaf Del Castilho daarmee niet alleen commentaar op de woorden van minister Huur, maar vooral ook een bredere waarschuwing af: zolang de structurele zwaktes binnen de overheid niet worden aangepakt, blijft de rekening uiteindelijk bij de burger liggen.