DOMINICA EIST NIEUWE KOERS BIJ VN: KLEINE LANDEN WILLEN NIET LANGER DE REKENING BETALEN

NEW YORK — Dominica heeft tijdens de 81ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een brede oproep gedaan voor hervorming van het internationale systeem. President Sylvanie Burton waarschuwde dat kleine staten niet de rekening mogen betalen voor klimaatverandering, internationale crises en de rivaliteit tussen grote mogendheden. Tegelijk presenteerde zij haar land als voorbeeld van hoe kleine eilandstaten hun economie weerbaarder kunnen maken.

De boodschap van Dominica ging verder dan alleen klimaatverandering. Burton stelde dat de wereld tegelijkertijd wordt geconfronteerd met conflicten, economische onzekerheid, toenemende ongelijkheid en klimaatproblemen, terwijl de vooruitgang richting de duurzame ontwikkelingsdoelen onder druk staat.

Volgens haar zijn deze problemen steeds sterker met elkaar verbonden en kunnen individuele landen ze niet zelfstandig oplossen. Juist daarom moet internationale samenwerking volgens Dominica sterker worden.

VN MOET MEER DOEN DAN CRISES BESTRIJDEN

Burton erkende dat de Verenigde Naties gedurende tientallen jaren een belangrijke rol hebben gespeeld bij onder meer humanitaire hulp, gezondheidszorg, onderwijs, vredesmissies en ontwikkeling.

Maar volgens haar ligt daar ook een probleem. De internationale gemeenschap is volgens Dominica te veel bezig met het beheersen van crises nadat deze zijn uitgebroken, terwijl onvoldoende wordt geïnvesteerd in het voorkomen ervan.

De werkelijke test voor de VN is volgens Burton daarom niet alleen hoe de organisatie reageert nadat mensen zijn getroffen, maar ook of landen gezamenlijk de oorzaken kunnen aanpakken voordat het zover komt.

ORKAAN MARIA VERANDERDE DE KOERS

Voor Dominica is die discussie allesbehalve theoretisch. Het eiland werd in 2017 zwaar getroffen door de orkaan Maria, een storm van categorie 5.

Volgens Burton maakte die ramp duidelijk hoe kwetsbaar kleine eilandstaten zijn. Dominica besloot daarna niet simpelweg opnieuw op te bouwen, maar infrastructuur en economie anders in te richten.

De belangrijkste les die het land daaruit trok, is volgens de president duidelijk: weerbaarheid moet niet pas beginnen nadat een ramp heeft toegeslagen.

Dominica pleit daarom voor een internationaal financieel systeem dat vooraf investeert in sterkere wegen, bruggen, gebouwen, watervoorzieningen, gezondheidszorg, communicatiesystemen en rampenvoorbereiding.

DOMINICA ZET VOL IN OP SCHONE ENERGIE

Een belangrijk onderdeel van die strategie is energie.

Dominica is bezig de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen terug te dringen. De geothermische energiecentrale van het land is inmiddels commercieel operationeel.

Volgens Burton is het aandeel hernieuwbare energie daardoor gestegen tot ongeveer 84 procent van de elektriciteitsproductie. Het land wil tegen 2030 volledig op hernieuwbare energie draaien.

Dat wordt niet alleen gezien als klimaatbeleid. Minder geïmporteerde olie betekent volgens de president ook minder kwetsbaarheid voor internationale prijsschokken en een grotere energiezekerheid.

Goedkope en betrouwbare elektriciteit uit hernieuwbare bronnen moet daarnaast nieuwe investeringen, industrieën en banen mogelijk maken.

GELD KOMT VOLGENS DOMINICA TE LAAT

Daarmee kwam Burton bij een van de belangrijkste punten van haar toespraak: de manier waarop de internationale gemeenschap klimaatrisico’s financiert.

Volgens Dominica ontstaat steeds hetzelfde patroon. Een ramp slaat toe, infrastructuur wordt vernietigd, economische activiteit valt terug en daarna wordt geld vrijgemaakt voor de wederopbouw.

Dat gebeurt bovendien vaak met geleend geld, waardoor landen na een ramp met hogere schulden achterblijven.

Dominica vindt dat financieel inefficiënt.

Het land wil dat veel meer geld beschikbaar komt vóórdat een ramp plaatsvindt, zodat infrastructuur vanaf het begin beter bestand kan worden gemaakt tegen extreem weer.

Burton vatte de gedachte kernachtig samen: de beste tijd om weerbaarheid op te bouwen is vóór de ramp en de beste tijd om transformatie te financieren is vóór de crisis.

MAKKELIJKER TOEGANG TOT KLIMAATGELD

Dominica vraagt daarom om veranderingen binnen het internationale financiële systeem.

Het land wil dat kwetsbaarheid breder wordt meegewogen bij de vraag welke landen toegang krijgen tot ontwikkelingsfinanciering. Ook moeten kwetsbare staten volgens Dominica gemakkelijker toegang krijgen tot goedkope leningen en subsidies voor klimaatadaptatie.

Daarnaast pleit het land voor sterkere rampenclausules in staatsschulden en financieringsmechanismen die onmiddellijk kunnen worden geactiveerd wanneer een natuurramp toeslaat.

Dominica stelt dat geld dat voorkomt dat een ziekenhuis, school, weg of watersysteem wordt vernietigd, moet worden beschouwd als een investering in toekomstige ontwikkeling.

LAND WIL ‘LEVEND LABORATORIUM’ WORDEN

Opvallend was dat Dominica zich tegelijkertijd nadrukkelijk aanbood als proeftuin voor een nieuwe aanpak.

Burton nodigde internationale partners uit om technologie, onderzoek, investeringen en innovatie naar het eiland te brengen.

Dominica wil laten zien hoe een kleine eilandstaat kan worden ingericht met klimaatbestendige woningen, slimme energiesystemen, klimaatvriendelijke landbouw, modern waterbeheer, digitale overheidsdiensten en nieuwe industrieën die op schone energie draaien.

De samenwerking moet volgens Burton niet uitsluitend gebaseerd zijn op de traditionele verhouding tussen donor en ontvanger. Dominica wil een partnerschap waarin landen ook van elkaar leren.

SCHERPE BOODSCHAP OVER GROTE MOGENDHEDEN

Maar de toespraak beperkte zich niet tot klimaat en economie.

Burton stond ook stil bij oorlogen, humanitaire crises en de toenemende druk op het internationale recht.

Dominica benadrukte dat de soevereiniteit en territoriale integriteit van staten moeten worden gerespecteerd en dat internationale geschillen vreedzaam moeten worden opgelost. Internationale regels moeten volgens het land bovendien consequent en gelijk worden toegepast.

Daarbij volgde een duidelijke boodschap over de positie van kleinere landen.

Kleine staten mogen volgens Dominica nooit bijkomende slachtoffers worden van de concurrentie tussen grotere mogendheden.

De veiligheid van een klein land is volgens Burton niet minder belangrijk dan die van een groot land.

BELOFTES ALLEEN ZIJN NIET GENOEG

Ook richting de Verenigde Naties zelf klonk kritiek.

Volgens Burton heeft de wereld geen behoefte aan opnieuw een generatie internationale beloften die uiteindelijk niet worden uitgevoerd. Instellingen moeten sneller reageren, financiering moet kwetsbare landen gemakkelijker bereiken en internationale partnerschappen moeten aantoonbare resultaten opleveren.

Voor Dominica betekent herstel van vertrouwen dat er een einde moet komen aan de afstand tussen internationale toezeggingen en wat burgers daar uiteindelijk daadwerkelijk van merken.

De problemen van kleine eilandstaten moeten daarbij niet als randzaken worden beschouwd. Volgens Burton zijn ze juist een vroege waarschuwing voor problemen waarmee uiteindelijk een veel groter deel van de wereld te maken kan krijgen.

DUURZAME ONTWIKKELING ONDER DRUK

Dominica wees verder op de achterstand bij het behalen van de duurzame ontwikkelingsdoelen.

Conflicten, klimaatverandering, schuldenproblemen, inflatie en ongelijkheid hebben volgens het land de doelstellingen voor veel ontwikkelingslanden verder buiten bereik gebracht.

Toch vindt Dominica dat dit geen reden is om de internationale ontwikkelingsagenda los te laten. Het land zegt zelf onder meer te investeren in woningen, geothermische energie, onderwijs, beroepsopleidingen, landbouw, ondernemers en toerisme. Ook de bescherming van bossen en mariene hulpbronnen speelt daarin een rol.

DOMINICA WIL VAN WOORDEN NAAR DADEN

De rode draad door de toespraak was uiteindelijk duidelijk: kleine landen willen niet uitsluitend worden gezien als kwetsbare staten die na iedere crisis opnieuw hulp nodig hebben.

Dominica wil dat er eerder wordt geïnvesteerd, dat internationale financiële instellingen rekening houden met de bijzondere kwetsbaarheid van kleine eilandstaten en dat internationale regels voor grote én kleine landen op dezelfde manier worden toegepast.

Burton riep de Verenigde Naties daarom op niet alleen over samenwerking te spreken, maar die samenwerking zichtbaar te maken in concrete resultaten.

Voor Dominica moet de 81ste Algemene Vergadering een moment worden waarop internationale beloften daadwerkelijk worden omgezet in actie.

• TRUMP ZIET KANS OP DEAL MET IRAN, MAAR HOUDT MILITAIRE OPTIE OPEN
• KONING ABDULLAH HAALT HARD UIT NAAR ISRAËL OVER GAZA EN WESTELIJKE JORDANOEVER
• LULA BIJ VN: VENEZUELA MOET ZELF OVER ZIJN TOEKOMST BESLISSEN
• DOMINICA EIST NIEUWE KOERS BIJ VN: KLEINE LANDEN WILLEN NIET LANGER DE REKENING BETALEN
• TRINIDAD EN TOBAGO : WAPENS EN DRUGS BEDREIGEN HELE CARIBISCHE REGIO
• JAPAN WAARSCHUWT BIJ VN VOOR GEVOLGEN SPANNINGEN STRAAT VAN HORMUZ
• BEWONERS HOUTTUIN STELLEN NMA ULTIMATUM: REAGEER VOOR 1 OKTOBER OF JURIDISCHE STAPPEN VOLGEN
• REGERING VERHOOGT WOONSTEUN VAN SRD 100.000 NAAR SRD 150.000
• BOUVA ZET VISUMVRIJ REIZEN OP TAFEL — NEDERLAND BELOOFT STEUN
• PRESIDENT SIMONS SLAAT BIJ DE VN ALARM OVER HET SURINAAMSE BOS