Canawaima-chaos maakt Guyana boos, maar niemand krijgt de schuld

De problemen rond de Canawaima hebben niet alleen honderden reizigers getroffen, maar zijn volgens de minister van Transport, Communicatie en Toerisme ook bij buurland Guyana in het verkeerde keelgat geschoten. De veerboot is inmiddels weer in de vaart, maar de regering heeft nog altijd niet duidelijk gemaakt wie verantwoordelijk is voor het abrupt stilleggen van de verbinding.

Ook blijft onduidelijk of gestrande reizigers hun extra kosten vergoed krijgen en wat er precies staat in het inmiddels ontvangen onderzoeksrapport naar mogelijk mismanagement.

De minister verklaarde in De Nationale Assemblée dat het vaartuig sinds vrijdag weer vaart. Volgens hem heeft het management er „zwaar aan getrokken” om aan de veiligheidseisen van de Maritieme Autoriteit Suriname (MAS) te voldoen.

Een speciaal aangetrokken deskundige moest erop toezien dat alle punten op de lijst van de MAS werden afgehandeld. Nadat was vastgesteld dat het vaartuig aan de eisen voldeed, hief de MAS het vaarverbod op.

„De boot voldoet nu aan alle veiligheidseisen die door de MAS zijn gesteld”, verzekerde de minister het parlement.

Daarmee is de verbinding hersteld, maar zijn de belangrijkste bestuurlijke en diplomatieke vragen nog altijd niet beantwoord.

Guyana ontstemd over gang van zaken

Volgens de minister is de manier waarop de situatie rond Canawaima is verlopen bij Guyana in het verkeerde keelgat geschoten. Dat maakt duidelijk dat de problemen verder reiken dan alleen het uitvallen van een veerboot.

De Canawaima vormt een belangrijke verbinding voor personen, voertuigen en goederen tussen Suriname en Guyana. Het abrupt stilleggen ervan raakt daarom niet alleen reizigers en ondernemers, maar ook de samenwerking tussen beide landen.

Wat Guyana precies aan de Surinaamse regering heeft laten weten, wie namens Guyana zijn ongenoegen heeft geuit en welke afspraken daarna zijn gemaakt, maakte de minister niet duidelijk. Ook zei hij niet of Suriname officieel excuses heeft aangeboden of maatregelen heeft toegezegd om herhaling te voorkomen.

Onderzoeksrapport blijft achter gesloten deuren

De terminalmanager en een adviseur werden eerder op non-actief gesteld. Een consultant kreeg vervolgens de opdracht een accountantsonderzoek en inventarisatie uit te voeren. Dat rapport had een week eerder moeten worden ingediend.

Volgens de minister is het rapport inmiddels ontvangen, maar wordt het nog bestudeerd. Hij wil eerst vergaderen met de president-commissaris, het management en andere betrokkenen voordat een besluit wordt genomen.

Als uit het onderzoek blijkt dat sprake is geweest van mismanagement, moeten volgens hem maatregelen volgen. Wanneer dat niet kan worden aangetoond, moeten de betrokken functionarissen „in ere worden hersteld”.

Wat de consultant precies heeft ontdekt, welke financiële of bestuurlijke tekortkomingen zijn vastgesteld en wanneer de regering een besluit neemt, zei de minister niet.

Gajadien: parlement wordt niet serieus genomen

Fractieleider Asiskumar Gajadien nam geen genoegen met die uitleg. Volgens hem kan de minister niet volstaan met de mededeling dat er nog een vergadering moet worden gehouden.

„Ik neem aan dat de minister het parlement wel serieus neemt”, reageerde Gajadien scherp.

Hij wees erop dat van een minister mag worden verwacht dat die in de voorafgaande dagen zelf onderzoek doet, standpunten inneemt en verantwoording aflegt. Het parlement wil volgens hem niet alleen horen dát er wordt vergaderd, maar ook wanneer dat gebeurt, waarover wordt gesproken en welke maatregelen de minister overweegt.

De verklaring van de minister bood volgens Gajadien dan ook nauwelijks duidelijkheid over de oplossing van de problemen bij Canawaima.

Salarbaks wijst op opvallende inschrijving

DNA-lid Salarbaks legde vervolgens een mogelijk pijnlijke tegenstrijdigheid bloot. Volgens hem staat sinds 8 juni al een nieuwe terminalmanager bij de Kamer van Koophandel en Fabrieken ingeschreven.

Dat roept vragen op, omdat de minister tegelijkertijd zegt dat eerst de uitkomst van het onderzoek moet worden afgewacht om te bepalen of de op non-actief gestelde functionarissen mogen terugkeren of definitief moeten vertrekken.

„Als er een onderzoek is waarop wordt gewacht om daarna te handelen, hoe kan het dan dat er op 8 juni al een nieuwe directeur is ingeschreven bij de KKF?”, vroeg Salarbaks.

De minister gaf in het beschikbare deel van het debat geen verklaring voor die inschrijving.

Asabina: met ‘piki piki prei’ los je Canawaima niet op

BEP-fractieleider Ronny Asabina zei blij te zijn dat de Canawaima weer in de vaart is, maar waarschuwde de regering om daarmee niet te doen alsof de problemen zijn opgelost.

Hij wees erop dat veel passagiers zijn gestrand en ook ondernemers door het stilleggen van de verbinding zijn gedupeerd.

„We moeten niet doen alsof onze neus bloedt”, zei Asabina. Volgens hem kampt Canawaima met structurele problemen en is daarom een grondige evaluatie van de volledige operatie nodig.

Omdat het om een buitenlandse onderneming met een vestiging in Suriname gaat, moeten volgens Asabina zowel het moederbedrijf als de Surinaamse vestiging aan tafel. Alleen in gezamenlijk overleg kan volgens hem een structurele oplossing worden gevonden.

Asabina vindt dat de regering nu vooral kleine, tijdelijke ingrepen pleegt, zonder de oorzaken van de problemen weg te nemen.

„Ik merk dat we bezig zijn met piki piki prei. En met piki piki prei gaat u nooit een bedrijf goed runnen”, waarschuwde hij.

Honderden mensen aan hun lot overgelaten

Parlementariërs wezen daarnaast op de gevolgen voor reizigers. De veerverbinding zou zonder voldoende waarschuwing zijn stilgelegd, waardoor mensen aan beide zijden van de grens vast kwamen te zitten.

Volgens verklaringen in het parlement ging het niet om enkele reizigers, maar om honderden personen. Onder hen waren gezinnen met kinderen en mensen die met hun voertuig naar de andere kant waren gereisd. Sommigen zouden onvoldoende geld of medicijnen bij zich hebben gehad om langer te blijven.

Ook het vervoer van goederen en de handel tussen Suriname en Guyana werden geraakt.

De regering werd gevraagd waar gedupeerde reizigers terechtkunnen om hun extra hotel-, verblijfs- en reiskosten te verhalen. Op die concrete vraag kwam geen antwoord.

Waar bleef het vervangende vaartuig?

Nog opvallender is dat er volgens het parlement al een plan bestond om een ander vaartuig in te zetten. Pas daarna zou de huidige Canawaima uit de vaart worden gehaald. Die vervanging kwam er niet, terwijl de bestaande boot wel abrupt werd stilgelegd.

Wie dat besluit nam, of het ministerie daarvan vooraf op de hoogte was en waarom niet volgens de gemaakte afspraken werd gehandeld, bleef eveneens onduidelijk.

Ook over een structurele noodoplossing zweeg de regering. Daardoor bestaat geen garantie dat reizigers bij een volgend technisch probleem of vaarverbod niet opnieuw dagenlang vast komen te zitten.

De Canawaima vaart dus weer. Maar wie verantwoordelijk is voor de ontstane chaos, wat het onderzoek heeft blootgelegd, wat Guyana precies van Suriname verlangt en wie de rekening van de gestrande reizigers betaalt, houdt de regering voorlopig voor zich.