
PARAMARIBO — Een nieuw opgerichte vakorganisatie voor werknemers in de security-, mining-, olie- en gassector trekt direct stevig aan de bel. Volgens initiatiefnemer Don van Grep zijn er binnen delen van de sector ernstige problemen met arbeidsrechten, ontslagprocedures, pensioenregistratie, werktijden en salariëring. De organisatie zegt inmiddels meerdere klachten te verzamelen en sluit juridische procedures tegen werkgevers niet uit.
Tijdens een persconferentie donderdag presenteerde Van Grep de Algemene Bond voor Security, Mining, Olie en Gas. De organisatie moet vooral werknemers vertegenwoordigen die via beveiligingsbedrijven, contractors en onderaannemers werkzaam zijn en volgens de initiatiefnemers momenteel onvoldoende georganiseerd zijn.
Van Grep gebruikte stevige woorden. Volgens hem is het binnen delen van de securitybranche „schering en inslag” en zijn er bedrijven waar arbeidswetgeving niet naar behoren wordt nageleefd.
Als voorbeeld bracht Van Grep een recente zaak naar voren van een werknemer van een bedrijf waarvan hij de naam vooralsnog niet openbaar wilde maken.
Volgens zijn verklaring kreeg de werknemer tijdens het rijden medische problemen die volgens Van Grep wezen op een beroerte. Nadat de werknemer op een werklocatie was aangekomen, zou hij daar nog enkele uren hebben moeten wachten voordat hij naar de stad werd vervoerd en medische hulp zocht.
Van Grep stelt dat de werknemer uiteindelijk eenzijdig verlamd is geraakt.
Daarna zou volgens de vakorganisatie nog iets opvallends zijn gebeurd: de werknemer kreeg schriftelijk te horen dat zijn dienstverband wordt beëindigd en dat hij tot 1 november in dienst blijft.
De bond heeft de naam van het betrokken bedrijf niet bekendgemaakt. Rinieuws kan de omstandigheden rond het medische incident en de ontslagprocedure daarom op dit moment niet onafhankelijk verifiëren.
Secretaris F. James stelde tijdens dezelfde persconferentie dat er ook vragen bestaan over de formele afhandeling van het ontslag. Volgens hem zou geen melding zijn gedaan bij de Arbeidsinspectie zoals volgens de bond in deze situatie vereist zou zijn.
Ook rond de pensioenregistratie worden vraagtekens geplaatst.
Van Grep verklaarde informatie te hebben ingewonnen bij het Algemeen Pensioenfonds en zegt dat de betrokken werknemer daar niet in het systeem zou voorkomen.
De nieuwe organisatie wil de zaak juridisch verder onderzoeken en kondigt aan dat stappen zullen volgen.
Volgens Van Grep raakt het probleem een bredere groep werknemers.
Werknemers die rechtstreeks in dienst zijn bij grote mijnbouwbedrijven kunnen volgens hem georganiseerd zijn, maar bij personeel dat via contractors en onderaannemers op projecten terechtkomt, zou die vertegenwoordiging veel minder vanzelfsprekend zijn.
Juist die werknemers wil de nieuwe bond organiseren.
De organisatie stelt open te staan voor overleg met werkgevers, maar waarschuwt tegelijkertijd dat zij naar de rechter zal stappen wanneer overleg geen oplossing biedt.
„We gaan geen oorlog met de mensen voeren”, aldus Van Grep. Wel wil de organisatie uiteindelijk cao’s afdwingen om arbeidsvoorwaarden duidelijker vast te leggen.
De problemen beperken zich volgens de bond niet tot ontslag en pensioen.
Van Grep en James zeggen klachten te ontvangen over verlof, salariëring, lange werktijden en meerdere nachtdiensten achter elkaar. Ook zouden werknemers soms langer moeten doorwerken wanneer geen aflossing beschikbaar is.
Volgens Van Grep speelt daarbij „broodvrees”: werknemers zouden bang zijn hun baan kwijt te raken wanneer zij zich uitspreken.
De organisatie zegt daarom nieuwe meldingen systematisch te gaan registreren. Het streven is om uiteindelijk ook cijfers te kunnen presenteren over de omvang en aard van de klachten.
De kritiek richt zich niet uitsluitend op werkgevers.
Van Grep vindt dat overheidsinstanties die toezicht moeten houden op arbeidsomstandigheden nadrukkelijker moeten optreden. Hij noemt daarbij specifiek de Arbeidsinspectie.
Volgens hem is in een eerdere kwestie rond Security Alliance schriftelijk contact gezocht met de Arbeidsinspectie, maar zou daarop geen reactie zijn ontvangen. Van Grep zegt dat de betreffende correspondentie beschikbaar is.
Daarmee legt de nieuwe bond een belangrijke vraag op tafel: als werknemers inderdaad structureel met overtredingen van arbeidsregels worden geconfronteerd, hoe effectief is dan het toezicht?
De oprichting krijgt bovendien extra betekenis door de ontwikkeling van de Surinaamse olie- en gassector.
Van Grep verwacht dat de vraag naar personeel en contractors sterk zal toenemen naarmate offshoreprojecten verder worden ontwikkeld. Volgens hem zijn Surinaamse instituties en delen van de arbeidswetgeving nog onvoldoende voorbereid op wat er op de arbeidsmarkt kan afkomen.
De nieuwe organisatie wil daarom niet wachten totdat de sector volledig op gang is.
Naast security- en miningpersoneel kunnen volgens de initiatiefnemers ook werknemers uit de olie- en gassector zich aansluiten, ongeacht het specifieke werk dat zij binnen die sector verrichten.
De bond zegt eerst te willen proberen geschillen via overleg op te lossen. Werkgevers die volgens de organisatie niet bereid zijn mee te werken, kunnen echter met juridische procedures worden geconfronteerd.
Van Grep kondigde aan dat een juridisch team beschikbaar is en dat de organisatie later opnieuw naar buiten zal treden over concrete zaken.
Daarmee is de oprichting meer dan alleen de komst van nóg een vakorganisatie.
De echte test begint nu: kan de nieuwe bond de zware beschuldigingen over arbeidsomstandigheden ook met dossiers, documenten en concrete zaken onderbouwen — en wat doen werkgevers en toezichthouders vervolgens met die signalen?