NIEUWE DETAILS IN VKI-DOSSIER: BETALINGEN VOOR NIVS, DURE PICK-UPS EN VRAGEN OVER US$300.000

Het gaat om een brief van de huidige Raad van Toezicht (RvT), gedateerd 24 juli 2026 en gericht aan minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV). De brief begeleidt het eindrapport van een onafhankelijk financieel- en governanceonderzoek van Vliet Accountants & Consultants N.V.

Een deel van de bevindingen uit het onderzoek was eerder al bekend. De nu circulerende brief bevat echter aanvullende details en laat ook zien welke conclusies de huidige RvT zelf aan de bevindingen van Vliet verbindt.

De RvT schrijft dat het onderzoek een aanzienlijk deel bevestigt van de financiële en bestuurlijke risico’s en tekortkomingen die de raad eerder zelf had geconstateerd.

Volgens de documenten is 2020 het laatste boekjaar waarvoor een definitief gecontroleerde jaarrekening beschikbaar was.

De financiële verslagen over 2021 tot en met 2024 bleven volgens de brief concepten.

Vliet stelt volgens de RvT vast dat binnen het VKI gedurende meerdere jaren op basis van conceptjaarrekeningen werd gewerkt.

Daarmee functioneerde het instituut jarenlang zonder definitief gecontroleerde jaarrekeningen over de daaropvolgende boekjaren.

Een van de opvallendste bevindingen betreft valutaconversies. De huidige RvT schrijft dat grote bedragen via privérekeningen liepen, waaronder een rekening van voormalig directeur Julliette Colli-Wongsoredjo.

Vliet bevestigt volgens de brief dat valutaconversies via privébankrekeningen plaatsvonden en dat hiervoor geen formeel treasurybeleid of ander beleidskader aanwezig was.

De RvT spreekt van financiële benadeling doordat lagere wisselkoersen werden gehanteerd dan de geldende koersen van de Centrale Bank van Suriname (CBvS). Vliet formuleert dit voorzichtiger en stelt dat de ontvangen SRD-tegenwaarde lager was dan de CBvS-koersen en dat formele koersafspraken en treasuryrichtlijnen ontbraken.

De huidige RvT plaatst daarnaast vraagtekens bij eerdere controles door de CLAD en een externe RA-accountant, in de brief aangeduid als vermoedelijk de heer Mohanlal, omdat deze constructies daarbij niet zouden zijn opgemerkt.

De documenten beschrijven ook de gang van zaken rond een termijndeposito van US$ 300.000 bij Hakrinbank.

Volgens de brief had de huidige RvT de voormalige directeur gevraagd te bevestigen dat het VKI geen andere banktegoeden aanhield dan de tegoeden op een aangeleverd overzicht met banksaldi per februari 2026. Dat werd bevestigd.

Toen vervolgens naar termijndeposito’s werd gevraagd, bleef volgens de RvT een volledig antwoord uit. Pas nadat specifiek naar een deposito van US$ 300.000 werd gevraagd, bleek dat dit bedrag bij Hakrinbank was ondergebracht.

De RvT kwalificeert dit als het “achterhouden van relevante informatie aan de toezichthoudende instantie”. Vliet bevestigt volgens de brief het bestaan van het deposito en constateert dat geen marktonderzoek of vergelijking van rentetarieven had plaatsgevonden. De rente bedroeg 2,5 procent per jaar, terwijl de RvT een toen gangbare rente van ongeveer 4 procent noemt.

Ook het toezicht zelf komt nadrukkelijk aan bod. Volgens de statuten moet de Raad van Toezicht uit minimaal vijf en maximaal zeven personen bestaan.

Uit de stukken blijkt volgens de huidige RvT dat de raad gedurende vijf jaar uit slechts drie personen bestond: Udo Karg, Felter-Modiwirjo en P.E. Amatsoemarto.

Volgens de brief was er al op 8 oktober 2021 toestemming van toenmalig minister Parmanand Sewdien om twee waarnemende leden toe te voegen in afwachting van het voltallig maken van de raad. Dat zou echter nooit zijn gebeurd.

De huidige RvT stelt daarom dat de voormalige raad jarenlang in strijd met de statuten heeft gefunctioneerd. Vliet bevestigt volgens de brief dat de raad gedurende de onderzoeksperiode uit drie leden bestond, terwijl de statuten minimaal vijf voorschrijven.

Bij Udo Karg beschrijft de RvT meerdere functies die volgens de raad met elkaar conflicteerden. Hij was voorzitter van de Surinaamse Seafood Associatie (SSA), (waarnemend) voorzitter van de RvT van het VKI en tevens tweede procuratiehouder.

De huidige RvT schrijft bovendien dat het bedrijf van Karg een hoge openstaande schuld bij het VKI had.

Ook Felter-Modiwirjo vervulde verschillende rollen. Zij was van 2020 tot en met 2025 lid van de RvT en werd vanaf januari 2025 ingezet ter ondersteuning van Financiële Zaken. Per 1 februari 2026 werd zij hoofd van die afdeling. Volgens de brief ontving zij hiervoor maandelijks bedragen die begonnen bij US$ 500 en opliepen tot US$ 605, bovenop haar RvT-vergoeding.

De RvT schrijft verder dat er onduidelijkheid bestond over haar werving en kwalificaties. Vliet constateert volgens de brief bredere governance-risico’s door combinaties van toezichthoudende en uitvoerende functies, zakelijke relaties en familiebanden, zonder formele integriteits- of conflict-of-interestmaatregelen.

De bevindingen krijgen extra betekenis omdat eerder juist werd opgeroepen tot naamzuivering van voormalig VKI-directeur Julliette Colli-Wongsoredjo. NDP-parlementariër Ann Sadi stelde eind augustus in De Nationale Assemblee dat uit het accountantsrapport zou blijken dat geen sprake was van frauduleuze financiële handelingen. Zij sprak van onterechte karaktermoord en eiste naamzuivering voor de voormalige directeur. Waterkant berichtte daar op 1 september over.

Dat het onderzoek geen bewezen financiële fraude vaststelt, betekent echter niet dat er geen tekortkomingen zijn geconstateerd. Uit de stukken die Rinieuws heeft ingezien blijkt dat Vliet Accountants wel degelijk risico’s en tekortkomingen vaststelde rond onder meer governance, interne beheersing, valutaconversies via privérekeningen en het ontbreken van formele beleids- en bevoegdheidskaders.

Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen de bevindingen van Vliet Accountants en de scherpere conclusies van de huidige Raad van Toezicht. De RvT beschrijft daarnaast kwesties rond het termijndeposito van US$300.000, betalingen voor NIVS, mogelijke belangenconflicten, voertuigaankopen en informatie die volgens de raad niet uit eigen beweging aan het toezichthoudende orgaan werd verstrekt.

De nieuwe documenten plaatsen de eerdere oproep tot naamzuivering daarmee in een bredere context: het ontbreken van een vaststelling van fraude neemt de overige financiële en bestuurlijke bevindingen uit het dossier niet weg.