CONSUMENT KRIJGT MEER RECHTEN, MAAR HANDHAVING BLIJFT ACHTER IN SURINAME

PARAMARIBO — Surinaamse consumenten hebben sinds de invoering van het nieuwe Burgerlijk Wetboek meer mogelijkheden om op te treden wanneer een product of dienst niet voldoet. Het probleem zit volgens een juridische uiteenzetting over consumentenrecht echter bij de handhaving: de rechten zijn vastgelegd, maar een volwaardig publiekrechtelijk systeem om consumenten daarbij te ondersteunen moet nog verder worden geregeld.

Het nieuwe Burgerlijk Wetboek trad op 1 mei 2025 in werking. Volgens de uiteenzetting bestond ook onder het oude wetboek bescherming voor consumenten, maar zijn de rechten in het nieuwe wetboek duidelijker en uitgebreider vastgelegd.

Een belangrijk voorbeeld is de zogenoemde conformiteitsregel. Een gekocht product moet voldoen aan wat een consument daarvan redelijkerwijs mag verwachten. Is dat niet het geval, dan kan de consument onder meer herstel of vervanging verlangen. Ook prijsvermindering, ontbinding van de overeenkomst en in bepaalde gevallen schadevergoeding behoren tot de mogelijkheden.

Ook bij betaling zijn er mogelijkheden. Wanneer een geleverd product niet voldoet, kan een consument onder omstandigheden de verdere betaling opschorten totdat het probleem is opgelost. Daarnaast bevat het nieuwe recht bescherming bij koop op afstand en tegen ongevraagde toezendingen.

De grote uitdaging ligt volgens de spreker echter bij de handhaving. Er zijn wel voorstellen rond consumentenbescherming en een Autoriteit Consument en Markt, maar de publiekrechtelijke handhaving is volgens de lezing nog niet volledig operationeel. Zo’n autoriteit zou toezicht kunnen houden, onderzoek verrichten, markten monitoren, informatie opvragen en optreden tegen ondernemingen die regels overtreden.

Dat is belangrijk omdat een consument nu uiteindelijk bij de rechter kan belanden wanneer een ondernemer niet vrijwillig meewerkt. Volgens de spreker zien consumenten daar regelmatig vanaf vanwege de tijd en kosten die met een rechtszaak gepaard kunnen gaan. Een toezichthouder zou juist kunnen bemiddelen en daarmee in bepaalde gevallen voorkomen dat een geschil voor de rechter moet worden uitgevochten.

Opvallend is ook het advies om niet opnieuw een aparte consumentenbeschermingswet naast het Burgerlijk Wetboek op te bouwen als daarin afwijkende regels komen te staan. De voorkeur in de lezing gaat uit naar het gebruiken van de consumentenregels die al in het Burgerlijk Wetboek staan en vooral het versterken van toezicht en handhaving via een autoriteit.

Daarbij komt nog een belangrijk vraagstuk: hoe zo’n autoriteit straks moet optreden tegenover gereguleerde sectoren en staatsbedrijven. Juist bij diensten zoals elektriciteit kan de overheid via staatsbedrijven zelf leverancier zijn. Volgens de spreker moet daarom duidelijk worden hoe een toekomstige consumentenautoriteit zich tegenover zulke ondernemingen en andere toezichthouders zal verhouden.