
BRUSSEL — De Europese Unie wil de toegang van kinderen tot sociale media stevig aan banden leggen. Kinderen onder de 13 jaar zouden geen eigen toegang tot sociale media meer moeten krijgen. Jongeren van 13 en 14 jaar krijgen alleen toegang via beperkte accounts onder toezicht van ouders of verzorgers.
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen kondigde de plannen woensdag aan tijdens haar State of the Union-toespraak in het Europees Parlement. De maatregelen worden onderdeel van de nieuwe EU Kids Act, die de Europese Commissie verder zal presenteren.
De Commissie kiest voor verschillende beschermingsniveaus per leeftijd. Onder de 13 jaar moet toegang tot sociale media sterk worden beperkt. Jongeren van 13 en 14 jaar zouden alleen gebruik mogen maken van speciale accounts die door ouders of verzorgers worden ingesteld en gecontroleerd.
Daarbij denkt Brussel onder meer aan beperkte functies en tijdslimieten. Vanaf 15 jaar kan een jongere wel zelfstandig een account hebben, maar platforms moeten voor alle minderjarige gebruikers extra veiligheidsmaatregelen toepassen.
Von der Leyen vatte de nieuwe koers scherp samen: geen sociale media onder 13 en geen persoonlijk account onder 15 jaar.
De plannen gaan verder dan alleen leeftijdsgrenzen. De Europese Commissie wil ook optreden tegen technieken waarmee platforms gebruikers zo lang mogelijk online proberen te houden.
In voorlopige plannen worden onder meer eindeloos scrollen, bepaalde beloningsmechanismen en andere verslavende ontwerpkeuzes genoemd. Accounts van minderjarigen zouden bovendien standaard veiliger moeten worden ingesteld.
Brussel wil daarmee een deel van de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de technologiebedrijven leggen. Platforms zouden moeten kunnen aantonen dat hun diensten veilig zijn voor minderjarigen.
Von der Leyen wees in haar toespraak op de hoeveelheid tijd die Europese jongeren achter schermen doorbrengen. Volgens haar worden kinderen steeds dieper een digitale omgeving ingetrokken die ontworpen is om hun aandacht vast te houden.
Ze koppelde dat onder meer aan zorgen over slaaptekort, angst, online pesten en schadelijke content.
Ook wees ze op nieuwe risico’s door kunstmatige intelligentie, waaronder het maken van geseksualiseerde AI-beelden van minderjarige meisjes.
De Kids Act lijkt bovendien breder te worden dan alleen traditionele sociale media. Volgens voorlopige plannen komen ook videoplatforms, online games en bepaalde AI-chatbots en AI-companions onder strengere regels voor minderjarigen te vallen.
Platforms zullen daarnaast de leeftijd van gebruikers moeten kunnen controleren. Hoe die leeftijdscontrole precies wordt uitgevoerd en welke privacywaarborgen daarbij gaan gelden, wordt een belangrijk onderdeel van de verdere uitwerking.
De maatregelen gelden dus niet onmiddellijk. De Europese Commissie werkt de Kids Act verder uit, waarna het voorstel het Europese wetgevingsproces moet doorlopen.
Maar de politieke richting vanuit Brussel is duidelijk: de verantwoordelijkheid voor de online veiligheid van kinderen moet niet uitsluitend bij ouders liggen. Ook de grote technologiebedrijven moeten volgens de Commissie aantonen dat hun platforms veilig genoeg zijn voor jonge gebruikers.
Of, zoals Von der Leyen het formuleerde: Europa bepaalt de regels — niet Big Tech.