Regering erkent: Suriname onderzocht nooit wat de gouddeals werkelijk opleveren

De Surinaamse regering heeft erkend dat er, voor zover haar bekend, nooit een impactstudie is uitgevoerd naar de gouddeals die de staat met grote mijnbouwbedrijven heeft gesloten. Daardoor is nooit integraal onderzocht wat deze overeenkomsten Suriname werkelijk hebben opgeleverd en welke fiscale, economische, sociale en milieugevolgen zij hebben gehad.

De erkenning kwam tijdens de behandeling van de Algemene Wet Belastingen in De Nationale Assemblée. De minister van Financiën en Planning Adelien Wijnerman, zei dat bij een evaluatie van de gouddeals centraal moet staan of de gemaakte fiscale afspraken nog in overeenstemming zijn met het nationale belang.

„Er is nimmer een impactstudie gedaan naar de uitvoering van de gouddeals, voor zover ons bekend”, verklaarde de minister. Volgens haar moet het vraagstuk daarom breder worden bekeken dan uitsluitend de belastingafdrachten.

Dat is een opvallende constatering. Suriname heeft voor de grootschalige goudwinning langdurige overeenkomsten gesloten waarin onder meer belastingtarieven, vrijstellingen, afdrachten en andere rechten en verplichtingen zijn vastgelegd. Toch blijkt de overheid niet over een integrale studie te beschikken waarmee kan worden vastgesteld of de beloofde voordelen daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

De minister bevestigde tijdens haar beantwoording ook enkele fiscale afspraken uit de openbaar beschikbare overeenkomst met Surgold. Daarin is onder meer bepaald dat de onderneming gedurende de looptijd van de overeenkomst 36 procent inkomstenbelasting over de jaarlijkse winst betaalt. Daarnaast geldt vanaf de commerciële productie een bronbelasting van 15 procent op bepaalde diensten.

Volgens de minister vloeien deze afspraken voort uit de overeenkomst en de wet waarmee daaraan rechtskracht is verleend. Het gaat dus niet om een algemene bronbelasting die automatisch voor alle ondernemingen in Suriname geldt.

De regering stelt nu dat bij een evaluatie moet worden onderzocht of de fiscale afspraken nog aansluiten bij het nationale belang en of de gouddeals daadwerkelijk hebben opgeleverd wat bij het sluiten ervan werd beoogd. Wanneer die evaluatie begint, wie haar zal uitvoeren en of de resultaten openbaar worden gemaakt, werd echter niet duidelijk.

De erkenning roept daardoor nieuwe vragen op. Zonder impactstudie kan de regering moeilijk onderbouwd vaststellen hoeveel Suriname werkelijk aan de gouddeals verdient, welke voordelen de bedrijven ontvangen en of de afspraken nog altijd in verhouding staan tot de maatschappelijke en milieukosten.

Suriname beschikt over omvangrijke goudvoorraden en ontvangt belastingen, royalty’s en andere inkomsten uit de sector. Maar zolang een integrale beoordeling ontbreekt, blijft onduidelijk of de gemaakte afspraken vooral gunstig zijn voor de staat, voor de mijnbouwbedrijven of voor beide partijen.