
PARAMARIBO — Het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting wil ingrijpend afrekenen met handmatige administratie en cashbetalingen van sociale voorzieningen. Minister Diana Pokie zegt dat bij haar aantreden een sterk verouderd systeem werd aangetroffen, waarbij veel processen nog handmatig verliepen en de administratie niet altijd op orde was. De regering wil uiteindelijk sociale voorzieningen zoveel mogelijk digitaal en via bankovermakingen uitbetalen.
Pokie schetste tijdens een uitgebreid gesprek bij LIM FM een beeld van een ministerie waar digitalisering volgens haar dringend noodzakelijk is.
“We hebben papieren op de vloer aangetroffen. Alles handmatig”, zei de minister over de situatie die zij aantrof.
Volgens Pokie zorgt de grote afhankelijkheid van handmatige verwerking ervoor dat fouten moeilijker kunnen worden opgespoord. Dat raakt uiteindelijk juist de mensen die afhankelijk zijn van sociale ondersteuning.
Het ministerie beschikt volgens haar bovendien over een enorm cliëntenbestand. In het gesprek werd aangegeven dat het bestand inmiddels rond de 189.000 personen ligt.
Sociale Zaken is daarom bezig dossiers en registraties verder te digitaliseren. Pokie zegt dat het ministerie onder meer tablets van het Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS) heeft gekregen en extra medewerkers heeft ingezet om gegevens te verwerken.
Digitalisering moet ervoor zorgen dat het ministerie beter weet wie ondersteuning ontvangt, waarom iemand daarvoor in aanmerking komt en of dossiers compleet zijn.
Pokie wees daarbij op een opvallend probleem binnen de ICT-capaciteit. Volgens haar was er gedurende jaren slechts één IT-deskundige op het ministerie die zich met de bestanden bezighield.
“Als er een probleem is, dan zitten we te kijken”, stelde ze over die kwetsbaarheid.
Volgens de minister moeten digitalisering, betere rapportages en data-analyse uiteindelijk voorkomen dat fouten jarenlang onopgemerkt blijven.
De modernisering beperkt zich niet tot de administratie. Pokie wil ook veranderen hoe sociale voorzieningen worden uitbetaald.
Vooral in het binnenland worden voorzieningen volgens haar nog cash uitbetaald. Daar wil het ministerie vanaf.
Pokie zegt dat inmiddels wordt gewerkt aan een openbare aanbesteding voor de ontwikkeling van een digitale applicatie door een bankinstelling. Het uiteindelijke doel is dat cliënten hun sociale voorzieningen via een bank of digitaal kunnen ontvangen.
Ook breder werkt het ministerie samen met Financiën aan zogenoemde financial inclusion. Pokie gaf aan dat het streven is om uiteindelijk alle cliënten van Sociale Zaken via bankovermakingen te kunnen betalen.
Ook het huidige systeem rond de Monikarta staat daarmee voor verandering. De kaarten worden via de Surinaamse Postspaarbank verwerkt, terwijl Sociale Zaken verantwoordelijk is voor verschillende voorzieningen die via het systeem lopen.
Pokie zegt dat bij de vernieuwing van afspraken met de bank is afgesproken dat het ministerie dit systeem geleidelijk wil afbouwen.
Dat betekent niet dat cliënten van de ene op de andere dag zonder voorziening komen te zitten. De overgang moet stapsgewijs plaatsvinden terwijl een nieuw betalingssysteem wordt opgebouwd.
Tegelijkertijd moet het ministerie nog problemen uit het bestaande systeem oplossen.
Pokie zegt dat Sociale Zaken achterstanden heeft moeten inlopen die teruggaan tot eerdere jaren. Voor het binnenland wordt momenteel nog gewerkt aan de uitbetaling van sociale voorzieningen over 2024.
Dat levert volgens haar een lastige financiële situatie op: de begroting en beschikbare middelen zijn van nu, terwijl tegelijkertijd verplichtingen uit voorgaande jaren moeten worden betaald.
De operatie heeft daarnaast een fraudebestrijdingskant. Wanneer dossiers digitaal en volledig beschikbaar zijn, kan het ministerie beter controleren wie daadwerkelijk recht heeft op ondersteuning.
Pokie benadrukt dat van iedere cliënt duidelijk moet zijn op welke grond een voorziening wordt verstrekt. Dat is volgens haar noodzakelijk voor financiële verantwoording, begrotingsplanning en controle.
Daarmee staat Sociale Zaken voor een omvangrijke omschakeling: van papieren dossiers, handmatige registraties, Monikarta en cashbetalingen naar digitale cliëntendossiers en bankovermakingen.
De ambitie is duidelijk. De grote vraag wordt hoe snel een ministerie met bijna 190.000 geregistreerde cliënten die omslag daadwerkelijk kan maken.