TEMPATIKREEK LIJKT DOOD: BURGERS SLAAN ALARM OVER GOUDWINNING

PARAMARIBO — De Tempatikreek in het Surinaamse binnenland zou zwaar zijn aangetast door goudwinningsactiviteiten. Burgers die afgelopen weekend naar het gebied trokken, beschrijven troebel, melkachtig water, dode bomen, zandbanken en een olieachtige laag op het water. Ook zou de gebruikelijke aanwezigheid van vissen, vogels en andere dieren vrijwel volledig zijn verdwenen. De bevindingen zijn dinsdag gepubliceerd door Tra Fas’ De (TFD), dat de overheid en de Nationale Milieu Autoriteit (NMA) oproept onmiddellijk onderzoek te doen.

Volgens het door Tra Fas’ De gepubliceerde ingezonden artikel reisde een groep burgers ongeveer viereneenhalf uur vanuit Paramaribo, waarna nog een zware voettocht van ongeveer twee uur door het bos volgde. De groep wilde de Tempatikreek bezoeken, die volgens het verslag vroeger bekendstond als een visrijke waterloop.

Wat zij ter plaatse aantroffen, wordt door de inzenders omschreven als een vrijwel levenloze kreek. Het water zou zijn veranderd in een dikke, geel-witte massa. Daarnaast spreken zij over dode bomen en een olieachtige film op delen van het wateroppervlak. Volgens hun waarnemingen werden nauwelijks tekenen van vissen, insecten, vogels of andere dieren gezien.

De inzenders leggen een rechtstreeks verband met goudwinning in de omgeving. Zij stellen dat lokale arbeiders uit de nabijgelegen houtkapsector hebben verteld dat dieper in het gebied een groep van ongeveer acht Chinese goudzoekers actief zou zijn. Rinieuws heeft die bewering niet onafhankelijk kunnen bevestigen. Evenmin is op dit moment vastgesteld welke stoffen eventueel in het water aanwezig zijn of waardoor de verkleuring precies wordt veroorzaakt. Daarvoor is laboratoriumonderzoek van water- en bodemmonsters noodzakelijk.

Mogelijke gevolgen stroomafwaarts

Tra Fas’ De waarschuwt daarnaast dat de vervuiling zich mogelijk niet tot één kreek beperkt. Volgens het ingezonden stuk mondt de Tempatikreek uiteindelijk uit richting het stroomgebied van de Commewijne. Wanneer verontreinigd water daadwerkelijk verder stroomafwaarts wordt vervoerd, kunnen volgens de inzenders ook andere gebieden worden geraakt.

Dat mijnbouw rond de Tempatikreek geen nieuw verschijnsel is, blijkt ook uit oudere gegevens. Een openbaar overzicht van mijnbouwrechten uit 2013 vermeldt meerdere kleinmijnbouw- en exploratierechten ten westen van en aan weerszijden van de Tempatikreek. Die historische gegevens zeggen echter niet welke vergunningen in 2026 nog geldig zijn of wie momenteel daadwerkelijk in het gebied opereert. Suriname Nieuws Centrale

Opnieuw vragen over toezicht goudsector

De melding komt op een moment waarop de gevolgen en controle van goudwinning in het Surinaamse binnenland opnieuw volop ter discussie staan. President Jennifer Simons verklaarde in augustus dat zowel legale als illegale goudzoekers in het binnenland actief zijn en dat de ordening van de sector een belangrijk aandachtspunt van de regering blijft. De Overheid

Ook elders grijpt de overheid momenteel in. Het Korps Politie Suriname meldde op 27 september dat politie en Nationaal Leger tijdens een driedaagse operatie in het Sarakreekgebied illegale goudnederzettingen hebben ontruimd. Vier personen werden aangehouden en tien vuurwapens werden in beslag genomen. Korps Politie Suriname

De situatie bij de Tempatikreek roept daarom concrete vragen op. Wie voert daar momenteel mijnbouwactiviteiten uit? Op basis van welke vergunningen gebeurt dat? Welke chemicaliën worden gebruikt en worden water en bodem structureel gecontroleerd? En heeft de NMA de nu gemelde vervuiling al onderzocht?

Tra Fas’ De vraagt de NMA, het ministerie van Olie, Gas en Milieu en de justitiële autoriteiten om ter plaatse onderzoek te verrichten en, indien daar aanleiding toe bestaat, tegen mijnbouwactiviteiten op te treden.