Kabinet verdedigt Schipholplannen, Kamer kritisch over groei en Amerikaanse druk

DEN HAAG – Het kabinet houdt vast aan een maximum van 478.000 vliegbewegingen op Schiphol, met de mogelijkheid om onder voorwaarden terug te keren naar 500.000. Tijdens een Kamerdebat over het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit leidde vooral die toekomstige groei tot scherpe kritiek. De minister zegde daarnaast een afzonderlijk wetstraject toe om de luchtvaartinspectie sneller boetes te kunnen laten opleggen bij overschrijding van geluidsgrenzen.

Volgens het kabinet moet het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) de geluidshinder verminderen, de rechtsbescherming van omwonenden herstellen en de luchtvaartsector juridische duidelijkheid bieden. Het ontwerp legt een maximum vast van 478.000 vliegbewegingen per jaar, waarvan 27.000 in de nacht. Een latere verhoging naar maximaal 500.000 is alleen mogelijk wanneer aan de voorwaarden voor geluid en uitstoot wordt voldaan. Dat blijkt ook uit het advies van de Raad van State.

De minister erkende in het debat dat vliegtuiggeluid grote gevolgen heeft voor mensen die rond Schiphol wonen. Hij vertelde onlangs te hebben overnacht bij een omwonende onder de Zwanenburgbaan. “Dat heeft enorme impact”, zei hij over de overlast.

Het kabinet streeft naar 20 procent minder ernstig gehinderden over het gehele etmaal en 15 procent minder ernstige slaapverstoring in de nacht. Daarvoor moeten onder meer lawaaiige toestellen ’s nachts worden geweerd en stillere vliegtuigen worden gestimuleerd via luchthaventarieven. Volgens de minister haalt het huidige maatregelenpakket het nachtdoel ruimschoots en wordt daarmee de eerste 15 procent van de doelstelling voor het etmaal bereikt.

Kamerlid Kröger betwistte dat het kabinet een evenwichtige afweging heeft gemaakt. Zij verwees naar een SEO-rapport dat volgens haar laat zien dat 460.000 vliegbewegingen gunstiger zijn voor de Nederlandse welvaart dan 500.000. Zij vroeg waarom het kabinet dan kiest voor een mogelijkheid tot groei.

De minister weersprak dat 460.000 vluchten in het onderzoek als optimaal aantal wordt aangewezen. Volgens hem gaat het om onderzochte scenario’s. Hij benadrukte dat het kabinet eerst een geluidsdoel heeft vastgesteld en vervolgens de Europese procedure heeft doorlopen waarin wordt afgewogen welke maatregelen nodig zijn. De beperking tot 478.000 vliegbewegingen is volgens hem daarvan het resultaat.

Ook de invloed van de Verenigde Staten zorgde voor discussie. De minister verklaarde dat de Amerikaanse overheid meermaals nadrukkelijk aandacht heeft gevraagd voor groeiperspectief voor Schiphol en mogelijke tegenmaatregelen ter sprake heeft gebracht. Die zouden volgens hem ernstige gevolgen kunnen hebben voor de Nederlandse luchtvaart.

Kröger vroeg daarop of Nederland was gezwicht voor Amerikaanse “chantage”. De minister verwierp die kwalificatie. Volgens hem moet Nederland in een internationale sector rekening houden met de belangen van andere landen. Hij stelde dat die internationale verhoudingen zijn meegewogen naast de economische belangen en de bescherming van omwonenden.

Op het gebied van handhaving deed de minister een concrete toezegging. Hij wil via een afzonderlijke wetswijziging mogelijk maken dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) direct een bestuurlijke boete oplegt bij overschrijding van een geluidsgrenswaarde. Daarmee wil hij vooruitlopen op de bredere herziening van het geluidsstelsel die voor 2030 is voorzien.

Daarnaast beloofde hij vóór de behandeling van de begroting van Infrastructuur en Waterstaat inzichtelijk te maken wat de inspectie nodig heeft om de regels te handhaven. Als daarvoor extra capaciteit en budget nodig zijn, staat hij daarvoor open.

De Raad van State onderschrijft het belang van herstel van de rechtsbescherming, maar vraagt om een betere onderbouwing van onder meer de handhaving en de bescherming van bewoners die juist méér hinder kunnen ondervinden. Ook moet bij iedere groeistap verzekerd zijn dat aan de voorwaarden wordt voldaan. De minister noemt het besluit juridisch robuust, maar erkende dat uiteindelijk de rechter over de houdbaarheid oordeelt.