
GEORGETOWN — Terwijl Suriname worstelt met problemen rond de stroomvoorziening en beschikbare productiecapaciteit, klinkt vanuit buurland Guyana een waarschuwing die ook Paramaribo aan het denken zou moeten zetten. President Irfaan Ali waarschuwt dat de explosieve economische groei het Guyanese elektriciteitsnet zwaar onder druk zet. Volgens een onafhankelijk rapport kan de elektriciteitsvraag richting 2029 met ongeveer 138 procent toenemen.
Ali presenteerde tijdens een persconferentie cijfers uit een rapport van InterEnergy over de toestand van het Guyanese elektriciteitssysteem.
Volgens de president steeg de piekvraag binnen het Demerara-Berbice Interconnected System van ongeveer 205 megawatt in 2024 naar 242,6 megawatt in augustus 2026. Dat komt neer op een stijging van ongeveer 18 procent.
Ali zette dat af tegen een gemiddelde groei van ongeveer 3 tot 4 procent in andere delen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied.
De snelle toename hangt volgens hem samen met de economische expansie van Guyana. Nieuwe woningen, hotels, bedrijven en industrieën worden aangesloten op het elektriciteitsnet, waardoor de infrastructuur de ontwikkeling nauwelijks kan bijhouden.
De waarschuwing wordt nog scherper richting 2029. Volgens het rapport waaruit Ali citeerde, kan de elektriciteitsvraag met ongeveer 138 procent toenemen.
Guyana zou daarmee binnen enkele jaren meer dan twee keer zoveel elektriciteit nodig hebben.
Daarnaast verwacht GPL dat er meer dan 62.000 nieuwe klanten bijkomen als gevolg van woningbouw, nieuwe bedrijven, industrie en verdere economische groei.
Volgens Ali moet de uitbreiding van het elektriciteitssysteem daarom sneller gaan dan de groei van de vraag.
Een van de grootste zorgen is de beperkte reservecapaciteit.
Ali zei dat er momenteel vrijwel geen zogenoemde spinning reserve beschikbaar is. Daardoor is er weinig ruimte om productie-eenheden tijdelijk uit bedrijf te nemen voor noodzakelijk onderhoud.
Sommige generatoren zouden hun onderhouds- of revisietermijn al hebben overschreden of die grens naderen.
Dat maakt het systeem kwetsbaar wanneer onverwacht een installatie uitvalt.
Ali erkende dat delen van de huidige situatie “unacceptable” zijn en dat er geen eenvoudige of goedkope oplossing bestaat.
Guyana werkt inmiddels aan een forse uitbreiding en modernisering van het elektriciteitsnet. Volgens Ali wordt meer dan 360 kilometer aan nieuwe hoogspanningsverbindingen aangelegd.
Ook worden nieuwe en bestaande onderstations aangepakt en wordt geïnvesteerd in modernere netbesturing, slimme meters en energieopslag.
De president benadrukte dat niet alleen meer elektriciteit moet worden geproduceerd. Ook transmissie en distributie moeten gelijktijdig worden uitgebreid.
Volgens hem kan Guyana met zijn huidige economische groeitempo niet blijven vertrouwen op een elektriciteitssysteem dat onvoldoende is ontworpen voor de ontwikkeling die het land momenteel doormaakt.
De ontwikkelingen in Guyana zijn ook voor Suriname relevant.
Suriname kampt zelf met druk op de elektriciteitsvoorziening, terwijl het land zich voorbereidt op een periode waarin de offshore olie-industrie een steeds grotere rol in de economie moet gaan spelen.
Guyana laat zien dat sterke economische groei tegelijkertijd nieuwe druk kan leggen op energie-infrastructuur. Meer bedrijvigheid, woningbouw, industrie en investeringen betekenen immers ook een grotere vraag naar elektriciteit.
De situatie bij de oosterbuur roept daarom een belangrijke vraag op: is het Surinaamse elektriciteitsnet op tijd voorbereid wanneer de verwachte olieontwikkeling daadwerkelijk leidt tot sterkere economische groei en een hogere energievraag?
Guyana probeert die achterstand inmiddels met grote investeringen in te lopen. Ali maakte tegelijkertijd duidelijk dat de uitdaging daar nog lang niet voorbij is.